Werken aan eenheid

van gereformeerde - 3FvE of WS - kerken en groepen in Nederland e.o.

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home GS GKv Ede '14 Buitenlandse vermaningen Van Bekkum reageert op kritiek van afgelopen vier jaar op zijn proefschrift

Van Bekkum reageert op kritiek van afgelopen vier jaar op zijn proefschrift

E-mailadres Afdrukken PDF
Gebruikerswaardering: / 0
LaagsteHoogste 

Koert van Bekkum is in maart 2010 gepromoveerd op het bijbelboek Jozua. Daarop ontstond kerkelijke onrust omdat, volgens criciti, er werd ontkend dat er in Jozua 10 sprake is van een wonder en zouden niet-Bijbelse gegevens meer gewicht krijgen dan de Bijbel zelf.

Vorig jaar vormde de dissertatie mede de aanleiding voor vermaningen aan het adres van de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) vanuit zusterkerken in Canada, de Verenigde Staten, Australië en Zuid-Afrika. Deze vermaningen worden op vrijdag 16 mei in de vrijgemaakt-gereformeerde synode van Ede besproken.

Op verzoek van deputaten voor de Betrekkingen met de Buitenlandse Kerken en de Canadese subcommittee voor betrekkingen met de GKv schreef de universitair docent een stuk waarin hij zijn reactie geeft op de kritiek. Hierin gaat hij ook in op vragen over zijn proefschrift in het ‘Appel aan de synode van Ede 2014’, dat werd ondertekend door 1500 kerkleden.

Overigens vindt de huidige universitair docent dr. K. van Bekkum de kritiek niet terecht en zijn er volgens hem te snel grote woorden gesproken. Ten onrechte zouden de critici zich lastige vragen van het lijf houden die vandaag vanuit de klassieke gereformeerde regels voor Bijbeluitleg op hen afkomen.

Hij heeft een Nederlandse en Engelse versie van zijn reactie gepubliceerd d.d. 20 maart 2014 (pdf):

Zijn terugblik en conclusie (hoofdstuk 4) beschrijft hij als volgt:

Terugblikkend op de binnenkerkelijke en oecumenische kritiek op mijn proefschrift is het allereerst van belang te constateren dat deze staat in het breder verband van onrust over ontwikkelingen binnen de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt). Deze kerken veranderen onmiskenbaar. Dat zet zowel de interne als externe relaties onder spanning en het roept de vraag op in hoeverre kerken in deze ontwikkelingen trouw blijven aan het evangelie.

In dat licht is het niet verwonderlijk dat een proefschrift dat de aandacht trekt, kritische reacties oproept. Het motief daarachter is veelal positief: het gaat erom elkaar te bewaren bij het Woord van God. Het is belangrijk dat ook daadwerkelijk te waarderen. Die intentie heb ik de afgelopen jaren ook vaak geproefd. Ik heb geleerd van gesprekken en recensies, en begrepen dat bepaalde termen en passages buiten de directe kring van de West-Europese Bijbelwetenschap echt anders werden opgevat dan daarbinnen. En ik kwam erachter dat ik bijvoorbeeld het slot van hoofdstuk 1 van mijn boek over de daarin gehanteerde methode beter of anders had moeten formuleren.
Het omgekeerde is ook gebeurd. Soms was van een serieus gesprek nauwelijks sprake of fungeert mijn boek in een betoog vooral als een stok om de hond te slaan die ‘TU Kampen’ of ‘GKv’ heet.

Het bovenstaande laat zien hoe belangrijk het is in een kritisch gesprek zaken in het juiste perspectief te plaatsen en bekritiseerde standpunten goed weer te geven. Op dit punt is er m.i. in de kerkelijke en oecumenische reacties op mijn boek duidelijk iets misgegaan. De communicatieve context en de retorische vorm ervan blijven veelal onderbelicht.8 Verder is de weergave bij de genoemde inhoudelijke punten vaak te kort door de bocht. In zekere zin valt dat ook te verwachten, als een academisch werkstuk onderwerp wordt van kerkelijk debat. Het gevolg hiervan is echter wel dat over de hele linie de behandeling tekortschiet van de hoofdvraag die in het kerkelijk en oecumenisch gesprek aan de orde is – de verhouding van de studie tot de confessie en de gereformeerde hermeneutiek.
Uiteindelijk is dat jammer voor alle gesprekspartners. Wie voortijdig oordeelt dat het boek in strijd is met de gereformeerde confessie, houdt zich zo namelijk vragen van het lijf die in de huidige context vanuit de klassieke gereformeerde hermeneutiek met kracht op hen afkomen (vgl. Van Bekkum, Van Houwelingen, Peels 2013):
- Wat is de basis van de overtuiging dat de Bijbel van Gods wonderen verhaalt? Is het de belijdenis dat de Schrift Gods Woord is, waardoor de zekerheid van historiciteit is gewaarborgd? Of gaat daar een geschonken vertrouwen in Christus aan vooraf, dat er ook mee kan leven als bepaalde zaken onduidelijk blijven? (vgl. Van Bekkum 2000; 2009a; 2012c).

- Hoe bedrijf je voluit academische Bijbelwetenschap vanuit een confessioneel perspectief in open contact met de wereld?
- Wat is de plek van nieuwe kennis in de uitleg van de Bijbel, en van de waarneming dat het onmogelijk is geworden alle ontwikkelingen te overzien?
- En last but not least: is het echt waar dat een gereformeerd theoloog een discussie over de historiciteit van een Bijbelgedeelte kan beslechten met een verwijzing naar de ‘klaarblijkelijke’ bedoeling ervan? Of loopt die wijze van redeneren het gevaar voorbij te gaan aan de uiteenlopende manieren waarop de Bijbel naar het verleden verwijst, en doet een lezing die begint bij de eigen vorm en presentatie van de tekst de Schrift dus meer recht?

Deze vragen raken aan de eigen aard van het sola scriptura en aan de intentie deze leesregel voluit te honoreren. Ze verdienen een open bespreking binnen het kader van de gereformeerde oecumenische relaties. Dat scherpt iedereen op. En het voorkomt dat kerken de traditie nodeloos versmallen of daarvan wegdrijven.

Al met al kan ik niet anders dan constateren dan dat er in de kerkelijke en oecumenische discussie rond mijn proefschrift onnodig snel grote woorden zijn gebruikt. Het is jammer dat dit is gebeurd en heeft mij ook niet onberoerd gelaten. Hopelijk zal het in de behandeling van andere onderwerpen bij alle verschil van mening wel lukken anderen het gevoel te geven ten minste begrepen te zijn.

8 Een uitzondering is Report CRCA 2012:34-35, waar de subcommittee zich afvraagt wat de invloed is van het feit dat gereformeerden in Nederland tegenwoordig gedwongen worden te reageren op kritische geluiden van buiten de kerk.

 

Bronnen:

12-05-2014 tukampen.nl - ‘Lastige vragen rond Bijbel verdienen eerlijke bespreking’

Zie ook:

02-12-2013 werkenaaneenheid.nl - Definitieve Appel op GS Ede 2014 (van 1.500 GKv-ers, geinitieerd door Gereformeerde Kerk Blijven)

werkenaaneenheid.nl - rubriek Buitenlandse vermaningen (GKv synode Ede 2014)

 


 

Reacties n.a.v. proefschrift K. van Bekkum 2010 From Conquest to Coexistence:

02-10-2010 eeninwaarheid.nl - D.J. Bolt - onrust in de GKv (1)

08-10-2010 eeninwaarheid.nl - D.J. Bolt - onrust in de GKv (2)

16-10-2010 eeninwaarheid.nl - D.J. Bolt - onrust in de GKv (3)

23-10-2010 eeninwaarheid.nl - A. Capellen - verovering en vestiging. Jozua 9-13 en het archeologische onderzoek I

nog aanvullen: deel II t/m VII

september 2011 gereformeerdekerkblijven - J. Douma - Het verstaan van de schriften

Laatst aangepast op woensdag 14 mei 2014 10:29  

Nieuws

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Als alles goed is zal half september het boek over Genesis 1-11 beschikbaar zijn. De titel is; Gelukkig geen mythe. In dit boek wordt Genesis 1-11 vers voor vers besproken. Deze hoofdstukken zijn... [More...]

Ds. E. Heres - Lucy of Adam

Een andere 'hermeneutische lens' De aanvallen op het scheppingsgeloof dat gebaseerd is op het geopenbaarde Woord van God worden steeds heftiger.  Het boek dat in deze maanden veel aandacht krijgt... [More...]

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC (International Conference of Reformed Churches) te Jordan (Ontaria, Canada) heeft vandaag, 17 juli 2017, besloten om de GKv (Gereformeerde kerken vrijgemaakt) als lid te schorsen... [More...]

Di. Alko Driest, Jan Haveman, Pieter Schelling en Aryjan Hendriks...

UPDATE 20-07-2017 Emeritus ds. Alko Driest en ds. Jan Haveman mailden op 13 juli een brief naar alle kerkenraden in Noord-Nederland met de vraag om in ieder geval tot de eerstkomende Generale... [More...]

Referaat ds. H.G. Gunnink d.d. 12 juli 2017

Voorlichting, bijeenkomst Bedum (Maranathakerk, Grotestraat) De bijgevoegde presentatie is zakelijk van opzet. Daarom is het belangrijk om geen moment te vergeten, dat het gaat over voluit... [More...]

Boekbespreking 'HIJ en wij' - van ds. E. Hoogendoorn

In Weerklank - een gereformeerd maandblad uit de GKN - jaargang 5 nr. 3 schreef ds. E. Hoogendoorn onderstaande boekbespreking van 'HIJ en wij' met de ondertitel ‘Oriëntatie in de actuele situatie... [More...]

Onze ervaring tot hermeneutische sleutels geworden - boekbesprekingen...

Update 14/12: Dr. Hans Burger mailde mij dat in onderstaand artikel de weergave van zijn positie zoals hij die in Cruciaal verwoordt, onjuist is. Ik kom daar nog op terug. CGK Prof.dr. H.J.... [More...]

Enquete

Predikanten, ouderlingen en diakenen zijn in belijdende gereformeerde kerken gebonden aan
 

Nieuwsbrief

Naam:

E-mail:

Gereformeerd?

Grondlijnen in de liturgie (Ds.dr. R.D. Anderson)

Op zijn weblog anderson.modelcrafts.eu vonden we een artikel (laatste wijziging 12 september 2012) van ds. Andersen (FRCA) over de grondlijnen van de liturgie. Enkele citaten: Als inleiding wil ik... [More...]

De GKN zetten het gesprek voort met DGK over functioneren fundament...

De GKN hebben op de Generale Synode d.d. 18 maart 2017 besloten om het oriënterende gesprek met DGK voort te zetten. Nu samen met afgevaardigden van DGK op 17 februari jl. is vastgesteld dat alleen... [More...]

Blijdschap over positief gesprek DGK en GKN 17 februari

Positief gesprek geeft openingen!Op 17 februari 2017 hebben afgevaardigden van DGK (De Gereformeerde Kerken) en GKN (Gereformeerde Kerken Nederland) de tot nu toe gevoerde briefwisseling besproken en... [More...]

Betekenis van het besluit van de GKN over het spreken met de DGK -...

Ik wil graag reageren op wat broeder Trip over dit besluit heeft geschreven. Om zo onnodige obstakels en misverstanden die een eigen leven gaan leiden weg te nemen.   Ook om te laten zien dat de... [More...]

GKN willen uitgestoken hand DGK opnieuw onderzoeken

Een zeer teleurstellend bericht bereikte ons zaterdagavond via de nieuwsbrief van eeninwaarheid.info. De Synode van de GKN heeft besloten om de brief van de GKN aan DGK d.d. 12 maart 2016 toe te... [More...]

De zekerheid van het geloof vs Westminster studie deputaten BBK DGK

In 2014 hebben deputaten BBK (Betrekkingen Buitenlandse Kerken) opdracht gekregen van De Gereformeerde Kerken (DGK) i.c. van de Generale Synode Hasselt 2010-2011 om grondig studie te verrichten... [More...]

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus Westminster meerderheidsrapport BBK DGK

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus...

. Ds. Bredenhof - sinds maanden een pastor van de FRCA, Tasmania, Australia - is nog steeds bezig om zich in te werken in de Australische context. Onlangs las hij een autobiografie van J. Graham... [More...]

Ketter!

Ketter!

Dr. Wes Bredenhof, predikant van de Australische Gereformeerde Kerken (Launceston, Tasmania), is meer dan eens voor ketter uitgemaakt! Nee, niet door Rooms Katholieken of Moslims, maar... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 2 (1944-1990)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Versie -16/11: Toegevoegd: deputatenrapport 1967 beoordeling Westminster Confessie door ds. P. van Gurp en ds. C. Stam. PS: Ik heb wel alle Reformatie jaargangen, maar niet het blad Dienst 1957 nr.... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 1 (1834-1944)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Professor P. Biesterveld die al op 31 jarige leeftijd hoogleraar werd aan de Theologische School in Kampen (1894) en vanaf 1902 aan de Vrije Universiteit te Amsterdam heeft uitvoerig de... [More...]