Werken aan eenheid

van gereformeerde - 3FvE of WS - kerken en groepen in Nederland e.o.

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home

Advies zeven hoogleraren rapport M/V en besluitvormingsproces

E-mailadres Afdrukken PDF
Gebruikerswaardering: / 1
LaagsteHoogste 

Nu de besluitvorming op de GKv-synode rond M/V in een moeilijke fase is beland, heeft het moderamen van de synode zeven broeders gevraagd om een reactie te geven op het rapport ‚ÄėMannen en vrouwen in dienst van het evangelie‚Äô.

Op zaterdag 17 mei en dinsdag 20 mei worden deze adviezen besproken en zal men in gesprek gaan met deputaten en afgevaardigden. Er volgt direct daarna nog geen besluitvorming.

De volgende broeders professoren / docenten van de Theologische Universiteit Kampen en één professor van de Theologische Universiteit Apeldoorn werden benaderd en om advies gevraagd: prof. A.L.Th. de Bruijne, prof. B. Kamphuis, prof. C.J. de Ruijter, prof. G. Kwakkel, prof. H.G.L. Peels (TUA), prof. J. van Bruggen, prof. M. te Velde.

Vrijdagmorgen (16 mei) zijn de gepubliceerde adviezen (d.d. 7 mei 2014) verwijderd van de website synode.gkv.nl.
Diezelfde middag zijn de adviezen opnieuw online gezet (klik hier voor pdf) met de volgende opmerking:

"Naar hun aard zijn deze stukken geschreven voor gebruik in de synode en dienen ze als zodanig gelezen te worden. In de bespreking ter synode kunnen ze door de auteurs nog worden toegelicht en/of aangevuld. De auteurs zijn uitgenodigd de bespreking bij te wonen."

Aan het eind van dit artikel is door mij een zeer korte 'samenvatting' gegeven van de adviezen per professor zonder hun uitgebreide onderbouwing.

Het meest opvallend is m.i. het advies van prof. Van Bruggen waaruit ik het volgende citeer:

3. Toen ik uw scriba II vroeg wat het verzoek tot een advies aan mij als exegeet precies inhield omdat het rapport een visie op hermeneutiek beslissend vindt voor het lezen, schreef hij mij vriendelijk terug dat ik in Kampen ook Hermeneutiek heb gedoceerd. Inderdaad heb ik in de lijn van Van Andel en Greijdanus de regels voor de uitleg van de bijbel (klassieke hermeneutiek) 35 jaar mogen doceren en ik heb de nieuwe hermeneutiek steeds als dwaling bestreden: zij beschouwt de bijbel als document uit het verleden waaraan in nieuwe contexten steeds weer nieuwe betekenissen moeten worden toegekend in een latere tijd. Ik heb daarover ook geschreven, o.a. in Het kompas van het christendom. Het gaat hier dan ook niet zozeer om kennis of voorlichting, als wel om keuzes en wil.

Deputaten suggereren dat de lijn van hun rapport aansluit bij de gereformeerde traditie (p. 20). Ten bewijze daarvan noemen zij ook mijn naam. Ten onrechte. In de passage uit mijn artikel waarnaar deputaten verwijzen, gaat het over het verband tussen woordbetekenis en culturele/sociale context. De visie van deputaten heeft op iets anders betrekking, namelijk: tekstbetekenis en culturele/sociale context.

4. Suggereer ik nu kwade wil? Nee, wel ondoordachtheid. Wellicht hebben sommigen de illusie dat we alleen maar voor het onderwerp man/vrouw even afscheid kunnen nemen van enkele paulinische teksten. Meer niet, denkt u misschien. Maar dat is zeer ondoordacht. Er liggen minstens twee grote scheepswrakken op het strand die ons een baken in zee moesten zijn. Toen de (synodaal) Gereformeerde Kerken alle ambten openstelden voor de vrouw met een bijna vergelijkbare redenering als van uw deputaten, had men echt niet de bedoeling om daarmee de Schriftkritiek in te voeren of de Bijbel buiten werking te stellen. De verontwaardiging was dan ook groot toen Prof. Dr. H.M.Kuitert direct verklaarde dat zijn synode nu de Schriftkritiek had gelegaliseerd. Toch heeft hij gelijk gekregen: wat ondoordacht gedaan werd, heeft later velen berouwd. Ditzelfde proces heeft zich herhaald bij de Christian Reformed Churches. Ik weiger aan te nemen dat iemand van deputaten of van de synodeleden dit wil. Maar ik zeg wel: kijk naar die bakens en denk nog eens goed na! Dit wilt u toch niet?

(...)

Wat veel moeilijker is dan het nemen van een besluit, is een terugkeer tot het onderwijzen van de gemeenten over het belang van de scheppings- en verlossingsgeschiedenis in het algemeen en over deze Schriftgegevens in het bijzonder. Het gevoel voor deze werkelijkheden is weggesleten onder het aanvoelen van onze omgeving. Dat gevoel is echter heel belangrijk. Alleen door onderwijs en voorbeeld zal de liefde voor de geschiedenis van Adam en Eva en het respect voor wat de Here daaraan verbindt, weer kunnen terugkeren. Ik weet niet of synoden daarover iets kunnen uitspreken. In ieder geval kunnen ze het niet uitvoeren of bewerken. De verantwoordelijkheid ligt hier bij allen die als herders de kudde hebben te leiden om burgers te zijn van een rijk dat boven is en bij alle christenen die willen leren volharden in hun verlangen naar het hemelrijk, dat niet van deze wereld is.

De besluitneming over het rapport vindt plaats in een kerkelijke werkelijkheid die op drift is. Ik bid dan ook voor u allen om wijsheid en moed. U zult geen besluit kunnen nemen dat een werkelijkheid verandert. U kunt wel een besluit nemen dat verantwoord is. En de HERE kan dat op zijn tijd en wijze ook tot een zegen stellen voor kerk en evangelie, voor man en vrouw.

NB: Op drift zijn betekent: Zonder voortstuwing, anker of afmering overgelaten aan weer, wind en stroom - JT

Adviezen in het kort van alle hoogleraren:

Prof. De Bruijne adviseert om

  • vrouwen meer dan tot nu toe gebruikelijk in te schakelen bij taken die begrepen kunnen worden in het verlengde van Bijbelse taken waarin vrouwen ook al deelden (prediking, pastoraat, organisatie, vergaderen) en spreekt uit dat plaatselijke kerken in beginsel vrij zijn om daarin stappen te zetten.
  • plaatselijke kerken op te roepen om daarbij zoveel als mogelijk nog terughoudend te zijn met de neiging dergelijke taken te institutionaliseren tot ‚Äėambt‚Äô en te wachten op bredere consensus binnen de kerken als geheel (in welke richting dan ook).

Prof. Kamphuis adviseert om:

  • v√≥√≥r wij uitspreken dat de door het rapport voorgestelde visie ‚Äúpast binnen de bandbreedte van wat als schriftuurlijk en gereformeerd kan worden bestempeld‚ÄĚ (wat ik overigens op zich een mooie formulering vind) , en niet daarna, het gesprek met andere kerken van gereformeerde belijdenis moeten worden gezocht.
  • Bovendien zou v√≥√≥r die uitspraak ook veel uitdrukkelijker dan nu gebeurt het gehele aspect van de katholiciteit van de kerk in ruimte en tijd meegewogen moeten worden.

Prof. De Ruijter adviseert: De synode schetst de kerken als voorlopig na te streven doel voor de nabije toekomst:

  • vrouwen kunnen volgens de Schrift alle taken in de kerk vervullen
  • haar wordt daarbij geen plek gegeven in de kleine raad van wijze oudsten

Prof. Kwakkel adviseert de synode om uit te spreken:

  • gegeven de structuur van ambten en functies in de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt), doet de al eeuwen bestaande praktijk dat alleen mannen predikant of ouderling kunnen zijn recht aan het verschil in positie tussen man en vrouw zoals dat vanaf de schepping bedoeld is en aan de nieuwtestamentische voorschriften over de rol van mannen en vrouwen in de christelijke gemeente;
  • in de huidige Westerse samenleving doen zich situaties voor waarin ongewijzigde voortzetting van die praktijk de voortgang van het evangelie lijkt te belemmeren; in dat geval is het legitiem de structuur van ambten en functies en de verdeling van taken tussen mannen en vrouwen anders in te vullen; dat moet dan gebeuren op een manier die zoveel mogelijk recht doet aan Paulus‚Äô intentie om het door God bedoelde verschil tussen man en vrouw te honoreren, ook als de concrete vormgeving in mindere mate (nl.: dan de bestaande praktijk) overeenstemt met de letterlijke tekst van de voorschriften van de apostel in 1 Korinti√ęrs 14 en 1 Timote√ľs 2.

en om te besluiten:

  • deputaten opdracht te geven voorstellen te formuleren ten aanzien van de hierboven (uitspraak 2) bedoelde andere invulling; daarbij hebben zij het recht indien gewenst hun licht te laten schijnen over een herijking van de bestaande structuur van drie ambten versus andere functies in de gemeente.

Prof. Peels lijkt het volgende een bespreekbare figuur:

  • De constructie van een kleine raad van oudsten (mannenbroeders) die verantwoordelijk zijn voor opzicht, tucht, geestelijk leidinggeven, en daarnaast een team van mannen en vrouwen die op alle √©chelons van het gemeentelijk leven worden ingezet lijkt mij een bespreekbare figuur, met daarbij ook vrouwelijke diakenen en vrouwelijke preekleesters.

Prof. Van Bruggen adviseert de synode om uit te spreken:

  • dat dit rapport niet overtuigend heeft aangetoond dat wij bij de inrichting van het kerkelijk leven geen rekening meer hoeven te houden met de uitspraken van onze apostel Paulus over het verschil tussen Adam en Eva en over de betekenis van de zondeval.
  • dat het rapport terecht veel goede woorden wijdt aan de dienst van mannen en vrouwen in het evangelie, maar dat het ten onrechte is voorbijgegaan aan wat de Schrift opmerkt over wat wij `het regeerambt‚Äô noemen (laatstelijk bevestigd door de synode van Ommen 1993).
  • dat er geen overtuigende gronden zijn gevonden om af te wijken van de gewoonte van vele eeuwen en de meeste kerken, om op grond van 1 Timote√ľs 2 ambten van leer en toezicht te rekenen tot de verantwoordelijkheid van de man.

Prof. Te Velde adviseert

  • dat de synode zich beraadt op een vervolgopdracht in de geest van wat hierboven met name in de onderdelen 3, 5 en 6 is verwoord.
  • 3: differentieer enerzijds: gaven, taken en diensten en anderzijds elk afzonderlijk ambt (1. niet alle optreden is ambt; 2. de drie bijbels-gereformeerde ambten hebben elk een eigen aard en profiel)
  • 5: houdt rekening met twee lijnen: In het NT wordt voor het leven en functioneren van vrouwen in de gemeente een grote (en voor alle culturen veelzeggende) ruimte geopend en variatie mogelijk gemaakt. Tegelijk blijven er op enkele onderdelen beperkende voorschriften.
  • 6: Vervolgpunten:
    a. vrouwen kunnen worden toegelaten in het diakonaat omdat dit geen 'regeerambt' betreft in de nieuwe kerkorde
    b. Verder is onderzoek nodig welke toepassing wij moeten verbinden aan het v√≥√≥rkomen van profetessen in het NT. De vraag ten aanzien van vrouwen is hier, of en hoe hun profetische dienst gestalte kan krijgen zonder dat dit het karakter heeft van ‚Äėonderwijzen‚Äô (didaskein) of ‚Äėgezag oefenen‚Äô (authentein)
    c. het is goed denkbaar (en er wordt hier en daar al zo gewerkt) dat er een beperkte oudstenraad is voor de geestelijke en bestuurlijke leiding van de hele gemeente en het dragen van de eindverantwoordelijkheid, terwijl daarnaast dan een bredere kring van pastorale medewerkers (m/v) wordt aangesteld voor de pastorale bearbeiding.
    d. meer ruimte voor inzet van vrouwen in méér taken en functies brengt een belangrijk risico met zich mee, nl. dat zij de mannen daarin gaan vervangen i.p.v. aanvullen. Bezinning hierop moet deze ontwikkeling voorkómen.

Drie echelons: verantwoordelijk bijzonder ambt, uitvoerend buitengewoon ambt en ambt aller gelovigen
Op basis van deze adviezen zou men kunnen besluiten dat er een kleine wijze raad van mannelijke oudsten wordt aangesteld die formeel (eind)verantwoordelijk is voor opzicht, tucht en geestelijk leidinggeven en daarnaast een grote groep van mannen en vrouwen die alle (of grotendeels de) uitvoerende taken op zich nemen.
Mijn voorlopige vragen alvast hierbij:

  • hoe baseert men op Gods Woord het aanbrengen van scheiding tussen verantwoording en uitvoering van het bijzonder ambt?
  • hoe kan men b.v. pastorale taken uitvoeren zonder daarvoor (bijzonder) verantwoordelijk te zijn?
  • hoe kan men in praktijk verantwoording op afstand dragen in een kerk?
  • hoeveel 'echelons' ontstaan er dan in de plaatselijke kerken? Dat vergt sowieso veel meer organisatievermogen om het geheel in vredige banen te leiden. Want er worden meer spanningsvelden gecre√ęerd tussen gemeente, uitvoerende 'brede' kerkenraad en verantwoordelijke 'beperkte' kerkenraad.
  • de verantwoordelijkheid komt bij veel minder personen te liggen dan nu het geval is omdat er veel minder mannelijke ambtsdragers zitten in een beperkte oudstenraad. Dit heeft negatieve consequenties voor het draagvlak in de gemeenten.
  • hoe kun je pastorale bezoeken brengen zonder een onderwijzend of gezag uitoefenend karakter? Dan is er toch geen verschil meer tussen het ambt aller gelovigen en het buitengewoon/bijzonder ambt? Dan zou de enige consequentie zijn dat de huidige kerkenraad fors wordt verkleind (daardoor veel minder of geen tijd heeft voor uitvoerende taken) en er een buitengewone laag met veel meer bemensing wordt gevoegd tussen gemeenteleden en een kleine kernkerkenraad die moet zorgen voor de gemeente en hun taken afstemt met de kernkerkenraad. Welke 'status' krijgen dan de mensen in¬† zo'n tussenlaag?
  • en als er een laag wordt gevoegd tussen het ambt aller gelovigen en het bijzonder ambt zal er meer communicatieruis ontstaan tussen deze twee ambten.

Ik ontkom niet aan de indruk dat men op deze wijze (met een kleine raad van oudsten) het bijzonder ambt en het ambt aller gelovigen cosmetisch uit elkaar rafelt ('gedifferentieerd') waardoor het bijzonder ambt vooral wordt gedevalueerd ('uitgekleed') en het ambt aller gelovigen wordt onderscheiden in een opgewaardeerd buitengewoon ambt en een 'gewoon' ambt aller gelovigen.
Nogmaals: het is (nog) geen besluit van de synode, maar ik acht het zeer denkbaar dat er in deze 'oplossingsrichting' zal worden gezocht. Vervolgens verwacht ik dat, door gewenning aan een soortgelijke organisatorische constructie, uiteindelijk de stap naar de vrouw in het formele bijzondere ambt veel sneller en minder zichtbare (!) brokken kan worden genomen.

Van wereld naar Woord tegenover van Woord naar wereld
Het ergste is in deze kwestie dat hen niet drijft een voortschrijdend inzicht in het Schriftverstaan (richting: van Woord naar wereld), maar dat men belemmeringen ervaart in de wereld met de voortgang van Gods Koninkrijk (richting: van wereld naar Woord). En dat men daarom de (afgeleide) schriftgegevens zo probeert te masseren dat deze voldoende passen bij het huidige levensgevoel.
Er is daarmee een veel groter probleem openbaar geworden dan de noodzaak voor de vrouw in het ambt. Het gevoel voor de werkelijkheden van Gods Woord is weggesleten onder het aanvoelen van onze omgeving. Terwijl juist dat gevoel heel belangrijk is. D√°t probleem zou moeten worden erkend in alle 'echelons' binnen de GKv. Men heeft zich in deze kwestie afgekeerd van Gods Woord, daarom zou nu de hoogste prioriteit weer moeten krijgen: respect voor Gods Woord en terugkeer tot het onderwijzen van alle gelovigen - in de 'gewone' en de bijzondere ambten - over het belang van de scheppings- en verlossingsgeschiedenis in het algemeen en over deze Schriftgegevens in het bijzonder.

JT

Bronnen:

14-05-2014 synode.gkv.nl - Advies hoogleraren rapport M/V

Klik hier voor de adviezen van deze hoogleraren (pdf) met document id: 32-140517 MV.

Laatst aangepast op donderdag 26 januari 2017 10:37  

Nieuws

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Als alles goed is zal half september het boek over Genesis 1-11 beschikbaar zijn. De titel is; Gelukkig geen mythe. In dit boek wordt Genesis 1-11 vers voor vers besproken. Deze hoofdstukken zijn... [More...]

Ds. E. Heres - Lucy of Adam

Een andere 'hermeneutische lens' De aanvallen op het scheppingsgeloof dat gebaseerd is op het geopenbaarde Woord van God worden steeds heftiger.  Het boek dat in deze maanden veel aandacht krijgt... [More...]

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC (International Conference of Reformed Churches) te Jordan (Ontaria, Canada) heeft vandaag, 17 juli 2017, besloten om de GKv (Gereformeerde kerken vrijgemaakt) als lid te schorsen... [More...]

Di. Alko Driest, Jan Haveman, Pieter Schelling en Aryjan Hendriks...

UPDATE 20-07-2017 Emeritus ds. Alko Driest en ds. Jan Haveman mailden op 13 juli een brief naar alle kerkenraden in Noord-Nederland met de vraag om in ieder geval tot de eerstkomende Generale... [More...]

Referaat ds. H.G. Gunnink d.d. 12 juli 2017

Voorlichting, bijeenkomst Bedum (Maranathakerk, Grotestraat) De bijgevoegde presentatie is zakelijk van opzet. Daarom is het belangrijk om geen moment te vergeten, dat het gaat over voluit... [More...]

Boekbespreking 'HIJ en wij' - van ds. E. Hoogendoorn

In Weerklank - een gereformeerd maandblad uit de GKN - jaargang 5 nr. 3 schreef ds. E. Hoogendoorn onderstaande boekbespreking van 'HIJ en wij' met de ondertitel ‚ÄėOri√ęntatie in de actuele situatie... [More...]

Onze ervaring tot hermeneutische sleutels geworden - boekbesprekingen...

Update 14/12: Dr. Hans Burger mailde mij dat in onderstaand artikel de weergave van zijn positie zoals hij die in Cruciaal verwoordt, onjuist is. Ik kom daar nog op terug. CGK Prof.dr. H.J.... [More...]

Enquete

Predikanten, ouderlingen en diakenen zijn in belijdende gereformeerde kerken gebonden aan
 

Nieuwsbrief

Naam:

E-mail:

Gereformeerd?

Grondlijnen in de liturgie (Ds.dr. R.D. Anderson)

Op zijn weblog anderson.modelcrafts.eu vonden we een artikel (laatste wijziging 12 september 2012) van ds. Andersen (FRCA) over de grondlijnen van de liturgie. Enkele citaten: Als inleiding wil ik... [More...]

De GKN zetten het gesprek voort met DGK over functioneren fundament...

De GKN hebben op de Generale Synode d.d. 18 maart 2017 besloten om het ori√ęnterende gesprek met DGK voort te zetten. Nu samen met afgevaardigden van DGK op 17 februari jl. is vastgesteld dat alleen... [More...]

Blijdschap over positief gesprek DGK en GKN 17 februari

Positief gesprek geeft openingen!Op 17 februari 2017 hebben afgevaardigden van DGK (De Gereformeerde Kerken) en GKN (Gereformeerde Kerken Nederland) de tot nu toe gevoerde briefwisseling besproken en... [More...]

Betekenis van het besluit van de GKN over het spreken met de DGK -...

Ik wil graag reageren op wat broeder Trip over dit besluit heeft geschreven. Om zo onnodige obstakels en misverstanden die een eigen leven gaan leiden weg te nemen.   Ook om te laten zien dat de... [More...]

GKN willen uitgestoken hand DGK opnieuw onderzoeken

Een zeer teleurstellend bericht bereikte ons zaterdagavond via de nieuwsbrief van eeninwaarheid.info. De Synode van de GKN heeft besloten om de brief van de GKN aan DGK d.d. 12 maart 2016 toe te... [More...]

De zekerheid van het geloof vs Westminster studie deputaten BBK DGK

In 2014 hebben deputaten BBK (Betrekkingen Buitenlandse Kerken) opdracht gekregen van De Gereformeerde Kerken (DGK) i.c. van de Generale Synode Hasselt 2010-2011 om grondig studie te verrichten... [More...]

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus Westminster meerderheidsrapport BBK DGK

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus...

. Ds. Bredenhof - sinds maanden een pastor van de FRCA, Tasmania, Australia - is nog steeds bezig om zich in te werken in de Australische context. Onlangs las hij een autobiografie van J. Graham... [More...]

Ketter!

Ketter!

Dr. Wes Bredenhof, predikant van de Australische Gereformeerde Kerken (Launceston, Tasmania), is meer dan eens voor ketter uitgemaakt! Nee, niet door Rooms Katholieken of Moslims, maar... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 2 (1944-1990)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Versie -16/11: Toegevoegd: deputatenrapport 1967 beoordeling Westminster Confessie door ds. P. van Gurp en ds. C. Stam. PS: Ik heb wel alle Reformatie jaargangen, maar niet het blad Dienst 1957 nr.... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 1 (1834-1944)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Professor P. Biesterveld die al op 31 jarige leeftijd hoogleraar werd aan de Theologische School in Kampen (1894) en vanaf 1902 aan de Vrije Universiteit te Amsterdam heeft uitvoerig de... [More...]