Werken aan eenheid

van gereformeerde - 3FvE of WS - kerken en groepen in Nederland e.o.

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home Wat is gereformeerd? Geloofsafval: analyse & bestrijding "Doe eens normaal man" met die 'bijzondere' erediensten

"Doe eens normaal man" met die 'bijzondere' erediensten

E-mailadres Afdrukken PDF
Gebruikerswaardering: / 2
LaagsteHoogste 

Zijn niet alle zondagse erediensten speciaal?
Op een gemeentevergadering, zo'n 10-15 jaar geleden, werd er positief gesproken over speciale zondagse erediensten zoals die werden georganiseerd in een kerk uit een ander kerkverband.
Als men spreekt over speciale erediensten wordt onderscheid gemaakt tussen 'normale' en 'bijzondere' erediensten. In bijzondere erediensten spelen bandjes, worden kinderen of andere gemeenteleden betrokken bij de invulling van de liturgie, of worden ze juist buitengesloten (kindernevendiensten), of er worden beelden gebruikt ter verduidelijking of om de participatie te stimuleren, etc. Het gaat er om dat bepaalde doelgroepen binnen de kerk zich veel meer betrokken gaan voelen bij dat soort erediensten. Hiermee probeert men dan te bereiken dat bepaalde groepen gemeenteleden zich meer mede-eigenaar voelen van wat er gebeurt in de kerk en in zo'n dienst.
Naar aanleiding van die positieve beoordeling van die 'speciale zondagse erediensten' werd door een kritisch gemeentelid de vraag gesteld: zijn dan niet alle zondagse erediensten speciaal? Enkele gemeenteleden glimlachten (sommigen hoorbaar), de gezichten van hen die achter de tafel die vraag moesten beantwoorden straalden 'iets' minder blijheid uit.

Erediensten aantrekkelijk maken: voor wie?
Kerken die in bepaalde transformatieprocessen verkeren1 leggen zich erop toe om erediensten spannend te maken, sensationeel, een belevenis voor iedere aanwezige. Elke keer weer verrassend. En men stelt zichzelf de eis om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de vragen die leven bij de bezoekers. Om daarmee mensen uit kerk en wereld te trekken. De mate van aantrekkelijkheid van deze godsdienstceremonies bepaalt hoe enthousiast en hoe groot de opkomst is en wordt. We mogen toch niets in de weg leggen om mensen tot Jezus te brengen? Zie eens hoe succesvolle commerciële bedrijven dat doen vandaag de dag. Zij stellen de klant centraal en proberen zo goed mogelijk de behoeften van die klant te vervullen.

Beleving: vergelijking met voetbal

Een Duitse prof vergeleek onlangs de eredienst met voetbal. Bij voetbal hanteert men telkens dezelfde rituelen en maakt men gebruik van de kracht van herhaling. Volgens hem zou dat ook zo kunnen worden gebruikt in vooral normale erediensten. Ik kan me wel iets voorstellen van de kracht van herhaling van dezelfde rituelen - ook in normale erediensten -, maar hij raakt hiermee m.i. niet de kern van het succes van de aantrekkelijkheid van voetbal. Waar het namelijk allemaal om draait tegenwoordig, ook bij voetbal, is dat men iets wil BELEVEN. Als het kijken naar voetbal dat niet meer geeft, als je partij bijvoorbeeld telkens weer verliest, gaat men daar ook niet meer zo massaal naar toe. Niet zozeer de rituelen en de kracht van herhaling maken de voetbalwedstrijden tot een succes, maar vooral de belevenis die je ondergaat bij dat hele voetbalgebeuren. Dat geldt de afgelopen (tientallen) jaren in toenemende mate voor alle soorten producten en diensten die men wil verkopen. Het gaat niet om de kwaliteit en de functionaliteit van deze diensten en producten. Men verkoopt zelfs niet meer het product of de dienst, maar men biedt een beleving. Daarbij draait het om het verhaal van wat je persoonlijk kunt beleven of ervaren. Je moet de klant een eigen, persoonlijk verhaal geven om (door) te vertellen! Hetzelfde zou moeten gelden voor kerkdiensten: zet in op emotie, een belevenis, een persoonlijk verhaal. Persoonlijke spanning, verassing, sensatie: daarmee moeten behoeften worden vervuld !

Wat bepaalt de sensationaliteit van erediensten?
Maar wie of wat bepaalt hoe sensationeel zo'n eredienst is? Is dat vooral afhankelijk van de bij ons passende vormen, de persoonlijke betrokkenheid, of we ons wel aangesproken voelen en een persoonlijk verhaal kunnen vertellen? Of is het vooral afhankelijk van wat we geloven wat daar in die kerkdiensten zou moeten plaatsvinden volgens Gods Woord? M.i. ligt daar ook het kernprobleem. We gaan er van uit dat we oprechte christenen zijn - dus dat zit al wel goed. En als die erediensten dan niet aantrekkelijk genoeg zijn voor ons als oprechte christenen, dan moet het probleem natuurlijk in die erediensten zelf zitten. Dan passen die erediensten niet meer zo goed bij ons als moderne christenen. En dat zou toch wel moeten. We zijn toch goede christenen?

Hoe willen wij God dienen?
Het gaat grotendeels voorbij aan onze natuurlijke vleselijke neiging om God niet te willen dienen zoals Hij dat wil. Wij willen God daarentegen dienen zoals wij dat zelf zouden willen. En tegelijkertijd ontkennen we dat. We zeggen God te willen dienen zoals Hij dat wil, maar we bedoelen dat we God willen dienen zoals wij dat willen. En daar gaat het mis. Helemaal mis. Naar verschillende kanten toe: we gaan er onterecht per definitie van uit dat we te maken hebben met oprechte goedbedoelende christenen zonder al te veel zonde en met al te veel goede bedoelingen. En we gaan er ten onrechte van uit dat een christelijke eredienst goed moet passen bij die oprechte goedbedoelde christenen. En we gaan er ten onrechte van uit dat als we het marketingconcept van de erediensten meer aanpassen aan de wereldse erediensten (b.v. voetbal), we dan meer succesvol zullen zijn. En dat het succes vooral wordt bepaald door de mate van aantrekkelijkheid van de erediensten voor dit soort christenen en soms zelfs ook: voor de mensen van de wereld.
We weten gewoon niet meer goed waar we de christen moeten plaatsen. En ook niet meer waar we God moeten plaatsen. En dan al helemaal niet meer waar we de erediensten moeten plaatsen. En dat komt omdat we in de werkelijkheid van vandaag leven en daarin opgaan. Niet de werkelijkheid in het licht van Gods Woord en Geest. Maar de werkelijkheid in het 'licht' van onze eigen geest, zoals wij die op dit moment ervaren.

Hoe wil God worden gediend?
Hoe dan wel? Als je metterdaad gelooft. Als je werkelijk houdt van God. Dan wil je Hem toch ook dienen zoals Hij dat wil? Dan richt je toch alle godsdienstoefeningen en erediensten zo in, opdat God er zelf behagen in heeft? Dat vergt veel studie en gebed. Studie in Gods eigen Woord. Dat vereist ook dat je Gods Woord gezag verleent. Dat vereist overgave! En zelfverloochening. Zelfopoffering. Het vereist bovenal geloof: van de herders en van de schapen. Zo'n geheel andere houding stelt de eisen aan de erediensten in een heel ander licht dan vooral het willen vervullen van onze menselijke religieuze behoeften of het stimuleren daarvan op een manier die we zelf als mensen hebben bedacht. Probleem is dan wel dat die erediensten die een Ander centraal stellen wellicht helemaal niet zo goed passen bij veel moderne christenen, bij deze moderne tijd. En dat velen zich daarvan afkeren. Want wie wil er vanuit zichzelf in deze tijd alleen van genade leven? Wie accepteert het nog om te worden opgeroepen tot geloof en bekering?2 En wie durft nog daartoe op te roepen? We baseren onze keuzes toch uiteindelijk alleen maar op grond van een win-win situatie?
Maar zegenend zal werken als de erediensten weer gericht worden op God ! Dat de erediensten passen bij Gods Woord. Namelijk: bij hoe Hij door ons wil worden gediend. Dan komt God Zelf weer centraal te staan. Dat zijn pas èchte erediensten. Daar zal ook het geloof weer worden gewerkt. Daar komt ook het enthousiasme weer terug. Daar vindt bekering plaats. Daar wordt men opnieuw geboren, krijgt men een nieuw leven. Een leven dat niet past bij onze natuurlijke (religieuze) behoeften, maar een leven tot Gods eer! Daar staat ons geloof of ons enthousiasme of onze betrokkenheid niet centraal, maar hoe God tot Zijn eer komt is dan het belangrijkste geworden in ons leven. Zulke erediensten zijn pas echt sensationeel. Nee, niet zoals de wereld sensatie ervaart, maar wel voor de oprecht gelovige.
Daar zal niet iedereen blij mee zijn. Daarvoor kan dan ook nog de tweede sleutel van Gods koninkrijk worden ingezet. Tot behoud!

Want Wie of wie moet er uiteindelijk worden geëerd in de eredienst?

JT

Mede naar aanleiding van:

02-07-2014 idea.de - Es lebe der normale Gottesdienst! - een pleidooi voor normale erediensten door prof Christian Möller

Wetzlar/Heidelberg (idea) – Kritik an dem Drang, Gottesdienste möglichst originell zu gestalten, hat der Theologieprofessor Christian Möller (Heidelberg) geübt. Wie er in einem Beitrag für das evangelische Wochenmagazin ideaSpektrum (Wetzlar) schreibt, sind weite Teile des Protestantismus vom „Virus des Besonderen“ befallen. Man feiere den Gottesdienst als „Event“ mit dem besonderen Lied, der „super tollen Band“ und einem „Spitzenteam“ für die Vorbereitung. Ständig werde etwas Neues ausprobiert, um den Mitgliederschwund zu stoppen.

05-07-2014 refdag.nl - Hoofdredactioneel commentaar - Commentaar: Laten kerken klassieke liturgie op waarde schatten

Er moet een prijs komen voor gemeenten die al jarenlang een gewone kerkdienst houden; een zogenoemde ”niets bijzonders”-prijs. Deze oproep deed de Heidelbergse theoloog prof. dr. Christian Möller deze week in een commentaar voor de protestantse nieuwsdienst Idea. Zijn stelling: wie het houdt bij de traditionele vormgeving van de kerkdienst spaart niet alleen tijd, maar komt ook meer tegemoet aan de verwachtingen van de kerkbezoeker.

De Reformatie - 11-01-2013 - ds. Bram Beute - (On)gegeneerd gereformeerd

31-01-2013 gereformeerdekerkblijven - ds. Rob Visser - Waarom zou ik gereformeerd zijn?

Zie ook: zbc.nu - Experience marketing; kwaliteit is geen verkoopargument

1Aan het eind van de levenscyclus: in een verzadigingsfase of teruggang, waar de betrokkenheid van kerkleden is afgenomen en men via steeds veranderende vormen probeert om de diensten aantrekkelijk te maken terwijl men de kern van het probleem niet aanpakt. De inhoud van het geloof is op z'n retour en de steeds belangrijker wordende vormen moeten die groeiende leegte opvullen. Men ziet niet meer de noodzakelijkheid van bekering (ze zijn toch allemaal goed gereformeerd?) en durft ook niet meer op te roepen tot bekering omdat dat velen zou afstoten. Want men gaat er van uit dat het evangelie juist mensen zou moeten aantrekken.
Zie ook Wikipedia - Productlevenscyclus - De levensfasen die hierin worden beschreven zijn van toepassing op producten, diensten en op organisaties. Van belang hierbij is ook de trend van de afgelopen tientallen jaren dat de lengte van deze cycli steeds korter worden (b.v. vroeger kocht men een fiets 'voor het leven', tegenwoordig voor een paar jaar). Als de levenscyclus van een product of dienst aan z'n einde komt, probeert men meestal om het product of dienst zo te vernieuwen dat er weer een nieuwe levenscyclus ontstaat. In de kerkgeschiedenis zien we ook telkens weer vergelijkbare periodes van opgaan, blinken en verzinken. In de periode tussen blinken en verzinken zien we dan een periode van 'arrogantie' (dat men zelf wel denkt te weten hoe men God moet dienen). In zo'n periode komt het er op aan welke keuzes men maakt: voor oproep tot geloof en bekering (weer terug naar Gods Woord via bekering, een nieuw begin) of dat men op dezelfde mensgerichte voet verder gaat waarop de neergang volgt (zowel qua geloof als qua ledentallen).
Zie ook De Reformatie van 11 januari 2013 waarin ds. Bram Beute verwijst naar de ontwikkelingsfasen zoals die door Jan-Willem Grievink worden beschreven in zijn boek Hand-&hartsboek christelijk leiderschap.
Man en macht wordt ingezet om de bij deze fase passende veranderingsprocessen binnen kerken te promoten, stimuleren en sturen in m.n. de GKv. Zie o.a.:

  • praktijkcentrum.org 11-03-2014 - GKv zoekt stuur in de beweging
  • gkv.nl 04-07-2014 Je kerk/gemeente leiden in een turbulente tijd! dat verwijst naar Stichting Proclama die een studieprogramma Vitaal Missionair Leiderschap organiseert. Een programma dat leiders in staat stelt invulling te geven aan veranderingen die nodig zijn om aangesloten te blijven op de huidige maatschappij, zonder je geloofsbasis te verliezen. De titels van de modules spreken voor zich: 1. Het hart van een vitale kerk, 2. Een vitale kerk is omgevingsgedreven, 3. Een vitale kerk vraagt proactieve signaalverwerking, 4. Een vitale kerk is effectgericht en 5. Een vitale kerk vraagt een veranderingsgezinde focus. In hun programma schrijven zij: "We zijn tot de conclusie gekomen dat de oplossing niet zit in het aanpassen van de dingen die we al doen, maar dat het een totaal andere aanpak vraagt. Het gaat in deze om een radicale verandering. Het gaat om een nieuw paradigma waar we de verschuiving moeten durven ondergaan van vasthouden aan de traditie en dat wat we weten naar flexibiliteit, loslaten en inspelend vermogen en het onvoorspelbare."

2Het paradoxale is dat als wij mensen trekken tot de kerk op een (zelfbedachte) manier die mensen aantrekt, dit op de lange(re) termijn niet werkt in de kerk. Terwijl als we Gods Woord trouw zouden naspreken en toepassen, dit mensen kan afstoten EN aantrekken. Als we Gods Woord hanteren moet de Heilige Geest zorgen voor een nieuwe geboorte, dan hebben wij dat niet meer in de hand, dan is het een zaak van genade geworden. Bij de eerstgenoemde manier proberen we dit na te bootsen op een wijze die we als mens zelf hebben bedacht.

 


Zie ook:

bderoos.wordpress.com 08-07-2014 B. de Roos - Leve de kerkdienst

CGK ds. Wim de Bruin schreef heel treffend over al die vernieuwingen in de kerk op staatgeschreven.nl d.d. 21-01-2015 Wat de kerk van dieetboeken kan leren.

Laatst aangepast op zaterdag 28 februari 2015 14:23  

Nieuws

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Als alles goed is zal half september het boek over Genesis 1-11 beschikbaar zijn. De titel is; Gelukkig geen mythe. In dit boek wordt Genesis 1-11 vers voor vers besproken. Deze hoofdstukken zijn... [More...]

Ds. E. Heres - Lucy of Adam

Een andere 'hermeneutische lens' De aanvallen op het scheppingsgeloof dat gebaseerd is op het geopenbaarde Woord van God worden steeds heftiger.  Het boek dat in deze maanden veel aandacht krijgt... [More...]

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC (International Conference of Reformed Churches) te Jordan (Ontaria, Canada) heeft vandaag, 17 juli 2017, besloten om de GKv (Gereformeerde kerken vrijgemaakt) als lid te schorsen... [More...]

Di. Alko Driest, Jan Haveman, Pieter Schelling en Aryjan Hendriks...

UPDATE 20-07-2017 Emeritus ds. Alko Driest en ds. Jan Haveman mailden op 13 juli een brief naar alle kerkenraden in Noord-Nederland met de vraag om in ieder geval tot de eerstkomende Generale... [More...]

Referaat ds. H.G. Gunnink d.d. 12 juli 2017

Voorlichting, bijeenkomst Bedum (Maranathakerk, Grotestraat) De bijgevoegde presentatie is zakelijk van opzet. Daarom is het belangrijk om geen moment te vergeten, dat het gaat over voluit... [More...]

Boekbespreking 'HIJ en wij' - van ds. E. Hoogendoorn

In Weerklank - een gereformeerd maandblad uit de GKN - jaargang 5 nr. 3 schreef ds. E. Hoogendoorn onderstaande boekbespreking van 'HIJ en wij' met de ondertitel ‘Oriëntatie in de actuele situatie... [More...]

Onze ervaring tot hermeneutische sleutels geworden - boekbesprekingen...

Update 14/12: Dr. Hans Burger mailde mij dat in onderstaand artikel de weergave van zijn positie zoals hij die in Cruciaal verwoordt, onjuist is. Ik kom daar nog op terug. CGK Prof.dr. H.J.... [More...]

Enquete

Predikanten, ouderlingen en diakenen zijn in belijdende gereformeerde kerken gebonden aan
 

Nieuwsbrief

Naam:

E-mail:

Gereformeerd?

Grondlijnen in de liturgie (Ds.dr. R.D. Anderson)

Op zijn weblog anderson.modelcrafts.eu vonden we een artikel (laatste wijziging 12 september 2012) van ds. Andersen (FRCA) over de grondlijnen van de liturgie. Enkele citaten: Als inleiding wil ik... [More...]

De GKN zetten het gesprek voort met DGK over functioneren fundament...

De GKN hebben op de Generale Synode d.d. 18 maart 2017 besloten om het oriënterende gesprek met DGK voort te zetten. Nu samen met afgevaardigden van DGK op 17 februari jl. is vastgesteld dat alleen... [More...]

Blijdschap over positief gesprek DGK en GKN 17 februari

Positief gesprek geeft openingen!Op 17 februari 2017 hebben afgevaardigden van DGK (De Gereformeerde Kerken) en GKN (Gereformeerde Kerken Nederland) de tot nu toe gevoerde briefwisseling besproken en... [More...]

Betekenis van het besluit van de GKN over het spreken met de DGK -...

Ik wil graag reageren op wat broeder Trip over dit besluit heeft geschreven. Om zo onnodige obstakels en misverstanden die een eigen leven gaan leiden weg te nemen.   Ook om te laten zien dat de... [More...]

GKN willen uitgestoken hand DGK opnieuw onderzoeken

Een zeer teleurstellend bericht bereikte ons zaterdagavond via de nieuwsbrief van eeninwaarheid.info. De Synode van de GKN heeft besloten om de brief van de GKN aan DGK d.d. 12 maart 2016 toe te... [More...]

De zekerheid van het geloof vs Westminster studie deputaten BBK DGK

In 2014 hebben deputaten BBK (Betrekkingen Buitenlandse Kerken) opdracht gekregen van De Gereformeerde Kerken (DGK) i.c. van de Generale Synode Hasselt 2010-2011 om grondig studie te verrichten... [More...]

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus Westminster meerderheidsrapport BBK DGK

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus...

. Ds. Bredenhof - sinds maanden een pastor van de FRCA, Tasmania, Australia - is nog steeds bezig om zich in te werken in de Australische context. Onlangs las hij een autobiografie van J. Graham... [More...]

Ketter!

Ketter!

Dr. Wes Bredenhof, predikant van de Australische Gereformeerde Kerken (Launceston, Tasmania), is meer dan eens voor ketter uitgemaakt! Nee, niet door Rooms Katholieken of Moslims, maar... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 2 (1944-1990)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Versie -16/11: Toegevoegd: deputatenrapport 1967 beoordeling Westminster Confessie door ds. P. van Gurp en ds. C. Stam. PS: Ik heb wel alle Reformatie jaargangen, maar niet het blad Dienst 1957 nr.... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 1 (1834-1944)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Professor P. Biesterveld die al op 31 jarige leeftijd hoogleraar werd aan de Theologische School in Kampen (1894) en vanaf 1902 aan de Vrije Universiteit te Amsterdam heeft uitvoerig de... [More...]