Werken aan eenheid

van gereformeerde - 3FvE of WS - kerken en groepen in Nederland e.o.

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home Artikelen Leren van de geschiedenis

Leren van de geschiedenis - Dynamisch spreken over de kerk

E-mailadres Afdrukken PDF
Gebruikerswaardering: / 2
LaagsteHoogste 
Inhoudsopgave
Leren van de geschiedenis
Wat is belangrijk?
Zelfverloochening, subjectivisme en de bijbel kent maar 1 kerk
Dynamisch spreken over de kerk
Achterblijvers na de vereniging
Alle pagina's

Menselijke criteria niet doorslaggevend t.a.v. Christus' kerkvergaderend werk.
Fundamenteel voor zijn opvattingen over Christus' kerkvergaderend werk is het artikel 'De vergelijkende methode. Het funeste woordje 'nog'. Schilder bespreekt daar de vergelijkende methode, die kerken waardeert naar wat er 'nog' aan goeds te vinden is en die heel gemakkelijk aan allerlei instituten de naam kerk geeft. ij veroordeelt deze aanpak. 'Weg met de vergelijkende methode. Zij zou haar recht hebben, als het alleen aankwam op de werkzaamheid der gelovigen. Maar de actie der elkaar zoekende gelovigen is maar één kant van de penning. De 'coetus' staat niet los van de 'congregatio', dat wil zeggen van Christus 'soevereine, allen bevelende daad van vergaderen.' Schilder wil de kenmerken van de kerk 'niet isoleren van de levende, presente, actuele, uit de hemel tot de aarde komende, dagelijks zich vernieuwende dynamische daad van de verhoogde Christus.' Belangrijk kenmerk van de kerk is voor hem het bewaren van de eenheid van de kerk. Dat is de daad, het recht en de plicht van de gelovigen; daardoor heet de kerk ook coetus. Maar dit kenmerk mag geen ogenblik worden losgemaakt van de levende daad van Christus, die door zijn Geest in het heden zijn kerk vergader. Drie zaken worden dan van het grootste belang, aldus Schilder. In de eerste plaats mogen de kerk-instituten niet beoordeeld worden naar het vergelijkende 'nog'-principe, omdat dan een empirisch gegeven grootheid tot uitgangspunt van redenering wordt gemaakt. 'Dit mag niet; want alleen de levende werkzaamheid van de Christus is het uitgangspunt. Want op die levende werkzaamheid van Hem komt het aan' In de tweede plaats dringt de vraag zich op, waarheen de levende Christus trekt, waarheen Hij voorop gaat, waarheen Hij gevolgd moet worden Met andere woorden: in welk kerk-instituut vergadert Christus in deze concrete historische situatie zijn kerk? In de derde plaats kan men dan niet meer vrij-uit de naam kerk-instituut geven aan alles, wat zich als zodanig aandient,. Want de stroom van Christus' vergaderingswerk kan niet gaan door de door elke kerk gegraven bedding. Een ieder staat voor de vraag, zo zegt Schilder, waar de wettige historische lijn van Christus' werk in het vergaderen van zijn kerk loopt. (2. p. 126)

Deze gedachten sluiten nauw aan bij hetgeen Schilder uitvoerig aan de orde stelt in de brochure 'Ons aller Moeder' Anno Domini 1935. Een 'roepstem' beantwoord. Herhaaldelijk wijst hij er op, dat men in zijn bepaling van het kerkbegrip niet bij het gegeven instituut, in dit geval bij de gegevenheid van het hervormde kerkinstituut, kan blijven staan. Men kan van een bestaand instituut - hoe dat er ook uitziet, wat daar ook gebeurt - niet zeggen: dit instituut is de kerk, deze kerk is 'onze moeder'. De kerk is nooit een grootheid buiten de gelovigen om, een gegeven vaststaand insitituut, een moeder-kerk. de kerk als moeder, zo stelt Schilder, is de uit de hemel geregeerde gemeenschap der kinderen zelf. Daarom mag de moeder-naam aan geen enkele kerk-van-beneden worden gegeven, maar alleen aan Christus' heerschappij in de hemel, vanwaar Hij zijn kerk vergadert. Christus beveelt dat de zijnen zich zullen laten bouwen op het fundament van apostelen en profeten, dat wil zeggen op de door dezen gegeven leer en kerkinrichting. 'Waar dat gebeurt, daar kunnen de aldus vergaderden (coetus, in vrijheid, en congregatio, in onderwerping aan Hem) zeggen: onze 'moeder' is boven; zie, hoe de hemelse hiërarchie niet van een aards adres, een beneden-Jeruzalem, doch van haar eigen 'Ort' uit, van de hemel uit, ons 'baart', bijeenvergadert, voedt, en onderhoudt. Wie aan een 'gegeven', een aards-gemonteerd instituut de naam van metropool geeft, die niet ontleend is aan de  metropolis coelestis',  aan de 'hiërarchia coelestis',  die is opstandig onder de hemelkoning, bouwer naar eigen maaksel; die wil het moederschap niet 'noemen' laten uit 'de Vader', die als Man-en-Maker alleen recht heeft tot 'benoeming' van het moederschap der kerk. Indringend klinkt hier de oproep mee te komen met de kerk-vergaderende Christus en om niet in ongehoorzaamheid te blijven staan bij het gegeven instituut. (2. p. 127)

Geen fixatie van een kerk-formatie
Dit dynamische kerkbegrip van Schilder heeft er toe geleid, dat hij geen enkele kerk, ook de Gereformeerde Kerken in Nederland niet, met de enig ware kerk heeft vereenzelvigd, alsof buiten haar geen zaligheid zou zijn. Schilder, die zo scherp het kerkelijk indifferentisme en de gevaren van de pluriformiteitstheorieën en van het institutionalisme heeft onderkend, is in zijn kerkleer nergens in het kerkisme terecht gekomen. (2. p. 132)

Zijn dynamisch spreken over de kerk heeft hem juist niet doen stilstaan bij vaste kerkinstituten, maar heeft hem oog gegeven voor het feit, dat Christus elke dag zijn kerk aan het vergaderen is en dat geen enkele kerk, geen enkele instituutsvorm ooit af is. Zo komt hij tot de uitspraak: 'Elke fixatie van een kerk-formatie, zonder dat gevraagd wordt naar het actuele medearbeiderschap met de kerkvergaderende Christus is derhalve ongehoorzaamheid.' Voor Schilder is het kerk-instituut een beweeglijk iets, waardoor het zoeken van kerkelijke eenheid, de wil van het vergaderen van de gelovigen tot één lichaam, het oecumenisch willen, een zaak van de eerste rang wordt. (2. p. 132)

Nog sterker komt (tegelijkertijd!) het dynamisch spreken over de kerk door K. Schilder naar voren als hij schrijft over het erkennen van elkaars bestaansrecht als afzonderlijk kerkelijk instituut (K. Schilder uit De Reformatie van 4 augustus 1933):

Naar mijn mening is de erkenning van elkanders ‘bestaansrecht’ als ‘(afzonderlijk) kerkelijk instituut’ het grote struikelblok voor de eenheidspogingen. Want als we het rècht hebben naast elkaar te blijven, dàn laat ik persoonlijk liever alles wat is, kalm voortbestaan; het leven is dan voorlopig wèl zo rustig. Maar ik geloof niet, dat Christus ons het rècht geeft de zaak blauw blauw te laten. Ik geloof, dat Hij verbinden wil, wat samenwonen kan in één belijdenis. En daarom moeten wij het bestaansrecht der Chr. Geref. kerk ontkennen; en kunnen ook haar leden, als zij ernst maken met het grond-axioma, zoeven genoemd, niet anders doen, dan het bestaansrecht van ons instituut ontkennen (zoals de èchte chr. gereformeerden ook altijd gedaan hèbben, in tegenstelling met latere ‘Wekker’-artikelen, die het aantal ‘ware kerken’ begonnen aan te lengen, en dus een neo-chr. geref. opvatting vertoonden). Over de wijze, hóé wij dan samenkomen kunnen met deze wederzijdse opvatting ten aanzien van elkaar, schreef ik reeds. Zodra men inziet, dat samenwonen eis is, is het een kwestie van gehoorzaamheid, eraan te voldoen. Een persoonlijke mening, of zelfs een voormalige kerkelijke uitspraak over de onwettigheid van eens anders kerkbestaan, is de facto buiten werking gesteld, zodra de nieuwe groepering feit is. En om een meningsverschil mag men elkaar in Gods huis niet voorbijlopen; de kerk is geen gemeenschap van logica, of van zuivere ‘Deutung’ van kerkgeschiedenis(sen).

En - Bron: K. Schilder, De Reformatie, 19 februari 1932:

De wil, om de kerk over heel de wereld te vergaderen, is in de kerk primair. Als iemand door mijn |14| schuld buiten de kerk blijft, ben ik schuldig en is zijn bloed op mijn hoofd. Ditzelfde geldt van de eenheid der geloovigen. Er zijn er die zeggen, we kunnen bijv. beter niet met de Chr. Gereformeerden vereenigen, want het zijn lastige menschen. Toch moèten we bij elkaar roepen.



Laatst aangepast op woensdag 21 augustus 2013 13:51  

Nieuws

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Als alles goed is zal half september het boek over Genesis 1-11 beschikbaar zijn. De titel is; Gelukkig geen mythe. In dit boek wordt Genesis 1-11 vers voor vers besproken. Deze hoofdstukken zijn... [More...]

Ds. E. Heres - Lucy of Adam

Een andere 'hermeneutische lens' De aanvallen op het scheppingsgeloof dat gebaseerd is op het geopenbaarde Woord van God worden steeds heftiger.  Het boek dat in deze maanden veel aandacht krijgt... [More...]

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC (International Conference of Reformed Churches) te Jordan (Ontaria, Canada) heeft vandaag, 17 juli 2017, besloten om de GKv (Gereformeerde kerken vrijgemaakt) als lid te schorsen... [More...]

Di. Alko Driest, Jan Haveman, Pieter Schelling en Aryjan Hendriks...

UPDATE 20-07-2017 Emeritus ds. Alko Driest en ds. Jan Haveman mailden op 13 juli een brief naar alle kerkenraden in Noord-Nederland met de vraag om in ieder geval tot de eerstkomende Generale... [More...]

Referaat ds. H.G. Gunnink d.d. 12 juli 2017

Voorlichting, bijeenkomst Bedum (Maranathakerk, Grotestraat) De bijgevoegde presentatie is zakelijk van opzet. Daarom is het belangrijk om geen moment te vergeten, dat het gaat over voluit... [More...]

Boekbespreking 'HIJ en wij' - van ds. E. Hoogendoorn

In Weerklank - een gereformeerd maandblad uit de GKN - jaargang 5 nr. 3 schreef ds. E. Hoogendoorn onderstaande boekbespreking van 'HIJ en wij' met de ondertitel ‘Oriëntatie in de actuele situatie... [More...]

Onze ervaring tot hermeneutische sleutels geworden - boekbesprekingen...

Update 14/12: Dr. Hans Burger mailde mij dat in onderstaand artikel de weergave van zijn positie zoals hij die in Cruciaal verwoordt, onjuist is. Ik kom daar nog op terug. CGK Prof.dr. H.J.... [More...]

Enquete

Predikanten, ouderlingen en diakenen zijn in belijdende gereformeerde kerken gebonden aan
 

Nieuwsbrief

Naam:

E-mail:

Gereformeerd?

Grondlijnen in de liturgie (Ds.dr. R.D. Anderson)

Op zijn weblog anderson.modelcrafts.eu vonden we een artikel (laatste wijziging 12 september 2012) van ds. Andersen (FRCA) over de grondlijnen van de liturgie. Enkele citaten: Als inleiding wil ik... [More...]

De GKN zetten het gesprek voort met DGK over functioneren fundament...

De GKN hebben op de Generale Synode d.d. 18 maart 2017 besloten om het oriënterende gesprek met DGK voort te zetten. Nu samen met afgevaardigden van DGK op 17 februari jl. is vastgesteld dat alleen... [More...]

Blijdschap over positief gesprek DGK en GKN 17 februari

Positief gesprek geeft openingen!Op 17 februari 2017 hebben afgevaardigden van DGK (De Gereformeerde Kerken) en GKN (Gereformeerde Kerken Nederland) de tot nu toe gevoerde briefwisseling besproken en... [More...]

Betekenis van het besluit van de GKN over het spreken met de DGK -...

Ik wil graag reageren op wat broeder Trip over dit besluit heeft geschreven. Om zo onnodige obstakels en misverstanden die een eigen leven gaan leiden weg te nemen.   Ook om te laten zien dat de... [More...]

GKN willen uitgestoken hand DGK opnieuw onderzoeken

Een zeer teleurstellend bericht bereikte ons zaterdagavond via de nieuwsbrief van eeninwaarheid.info. De Synode van de GKN heeft besloten om de brief van de GKN aan DGK d.d. 12 maart 2016 toe te... [More...]

De zekerheid van het geloof vs Westminster studie deputaten BBK DGK

In 2014 hebben deputaten BBK (Betrekkingen Buitenlandse Kerken) opdracht gekregen van De Gereformeerde Kerken (DGK) i.c. van de Generale Synode Hasselt 2010-2011 om grondig studie te verrichten... [More...]

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus Westminster meerderheidsrapport BBK DGK

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus...

. Ds. Bredenhof - sinds maanden een pastor van de FRCA, Tasmania, Australia - is nog steeds bezig om zich in te werken in de Australische context. Onlangs las hij een autobiografie van J. Graham... [More...]

Ketter!

Ketter!

Dr. Wes Bredenhof, predikant van de Australische Gereformeerde Kerken (Launceston, Tasmania), is meer dan eens voor ketter uitgemaakt! Nee, niet door Rooms Katholieken of Moslims, maar... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 2 (1944-1990)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Versie -16/11: Toegevoegd: deputatenrapport 1967 beoordeling Westminster Confessie door ds. P. van Gurp en ds. C. Stam. PS: Ik heb wel alle Reformatie jaargangen, maar niet het blad Dienst 1957 nr.... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 1 (1834-1944)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Professor P. Biesterveld die al op 31 jarige leeftijd hoogleraar werd aan de Theologische School in Kampen (1894) en vanaf 1902 aan de Vrije Universiteit te Amsterdam heeft uitvoerig de... [More...]