Werken aan eenheid

van gereformeerde - 3FvE of WS - kerken en groepen in Nederland e.o.

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home Artikelen Archief Wachten op uitwerpen? Br. J. Peters - reactie op ds. F.J. Bijzet: Niet afscheiden

Br. J. Peters - reactie op ds. F.J. Bijzet: Niet afscheiden

E-mailadres Afdrukken PDF
Gebruikerswaardering: / 0
LaagsteHoogste 

Bron: eeninwaarheid.nl

Afscheiden (1) – de bediening van de sacramenten

J. Peters
05-02-11

Niet afscheiden

In het maandblad Nader Bekeken van december 2010 schrijft ds. F.J. Bijzet een kort artikel met als titel: ‘De les van Calvijn: scheid je niet te snel af!’ Zijn artikel vormde voor mij reden om verder na te denken over dat afscheiden.
Al eerder werden door ds. H.C.C. J. Wilschut en prof. Dr. J. Douma in pers en op internet gesproken over het wel of niet afscheiden van de GKv. Hun advies was om niet af te scheiden. In dat rijtje voegt zich nu ook ds. F.J. Bijzet. Ongetwijfeld zullen er nog meer zijn die er hetzelfde over denken. De oproep van deze predikanten komt niet uit de lucht vallen. Ook zij hebben de twee kerkverbanden afkomstig uit de GKv opgemerkt en zien een verder op handen zijnde versplintering binnen de GKv.

We noemen na hun oproep enkele voorbeelden van versplintering.
-Ds. Van der Hoeven. Deze vrijgemaakte predikant uit Harlingen maakte het heel bont in het Nederlands Dagblad. Hij voerde een brutale aanval uit op de kinderdoop door deze te nivelleren tot het niveau van een theologische keuze.1
-Er waren gezamenlijke kerstkerkdiensten tussen de zeven kerken van de GKv/CGK/NGK in Zwolle2 en een ‘Nationale Synode’ in december 2010 met een uitgekleed credo.
-De afschaffing van de tweede eredienst in Zwolle-Noord en Arnhem op zondag 26 december 2010 was een feit. ‘Het was nog niet eerder gebeurd en zal zeker geen opmaat vormen voor de afschaf van de middagdienst op zondag’, zo stelde ds. Hutten de kerken gerust. Nee, dat zal zo zijn. Maar waarom schaft men dan geen kerstnachtdienst af om de middagdienst op de dag des Heren te kunnen laten doorgaan? Het is maar wat je belangrijk vindt. En daarom is het nog maar de vraag of deze wijze van redeneren de afschaffing van de middagdienst zal gaan tegenhouden. Het hangt in ieder geval in de lucht. Als voorbeeld kan dienen GKv Amsterdam Zuid/West waar men de middagdienst afschafte. Waar men zich weinig tot niets aantrok van de kerkorde.3 En dat deden (fragmentarisch) Zwolle Noord en Arnhem ook niet. Voor de laatste twee zullen de vragen en verleidingen over dit onderwerp enkel meer worden. 4

De vraag blijft: ‘Wanneer mag je afscheiden’.
Wat is het aandeel van ds. F.J. Bijzet daarin? Hier volgt een korte samenvatting van wat hij schreef.
Hij constateert dat we na het Calvijnjaar nog niet hebben geleerd dat je je niet te snel mag afscheiden van een kerk als zou die geen ‘kerk’ zijn. Wij kunnen daar van harte achter staan. We mogen van Bijzet die gemeenschap niet verwerpen zolang het zuivere Woord en de zuivere sacramenten in die kerk te vinden zijn.
Ook daar kunnen wij van harte achter staan.
En dan komt, niet voor de eerste keer, ter ondersteuning van zijn oproep Korinthe voorbij. En terecht. Met Calvijn schrijft Bijzet dat Korinthe was besmet, doordat ze het spoor was bijster geraakt. Vele zonden trof men daar aan. Dwalingen, met als gevolg vreselijke overtredingen. Bederf van de zeden met als gevolg bederf van de leer. Er is geruzie, groepsvorming en jaloezie. Hebzucht met openlijke goedkeuring van misdaad, die zelfs de heidenen afstootten. Ze bekladden de naam van Paulus als gezondene van de Here. En nog veel meer.
Bijzet begon te schrijven dat Calvijn goed beseft: ‘dat er onderdelen in de leer van de kerk zijn waaraan niet getornd mag worden’, maar dat hij tegelijk aandringt op veel geduld met elkaar. Die zin houden we even vast.
In dat laatste schieten we vaak tekort. We laten ons dan drijven door emoties en liefdeloosheid. Dat is niet goed. Naastenliefde betekent bij God wel wat anders.
Ik ben overigens wel nieuwsgierig aan welke onderdelen van de leer volgens Calvijn dan wel getornd zou mogen worden. Die interesse wekt Bijzet bij mij als hij schrijft dat Calvijn goed beseft: “dat er onderdelen in de leer van de kerk zijn waaraan niet getornd mag worden”. Het zullen naar ik meen geen onderdelen van de belijdenis betreffen.

Na de opsomming van alle gebreken en zonden van Korinthe gaat Calvijn Korinthe beschouwen en schrijft hij: ‘Toch blijft de kerk bestaan omdat de bediening van het Woord en de sacramenten daar (Korinthe, JP) niet verworpen wordt’.
Die zin houden we ook even vast.
Bijzet gaat door met Calvijn en de laatste schrijft dat men het niet moet wagen “de benaming “kerk” weg te nemen van mensen die je van nog niet een tiende deel van deze misdrijven (van Korinthe, JP) betichten kunt”. Calvijn ziet dan de fouten in de gemeente, maar “wanneer kerken er een goede orde op na houden, zullen ze ook echt niet onheiligen in haar schoot dulden en zullen ze niet tegelijk mensen die het onwaardig zijn, samen tot de heilige maaltijd (van de Heer) toelaten”.
Herders houden volgens Calvijn niet altijd de goede wacht. Soms worden ze tegengewerkt en kunnen slechte mensen niet altijd uit de gemeenschap verwijderd worden. Calvijn ziet dat dit fout is. Paulus ook.
Maar zelfs al zou de kerk haar plicht hier verzaken, is dat geen reden waarom ieder voor zich kan besluiten zich maar (van de gemeente) af te scheuren”.

Korinthe wordt in de GKv regelmatig opgevoerd als voorbeeld van het verbod tot afscheiding. Zodanig dat we een vraagteken zouden kunnen gaan zetten achter de rechtmatigheid van de Afscheiding, Vrijmaking en de Buitenverbandkwestie. Want: “wie zou het dan wagen de benaming ‘kerk’ weg te nemen van mensen die je van nog niet een tiende van deze misdrijven betichten kunt? (...)” (Calvijn via Bijzet, JP)
Het kan nooit de bedoeling zijn van ds. Bijzet e.a. om die rechtmatigheid te betwijfelen. Er waren met de laatste reformaties dus andere zaken aan de hand dan zonden in een gemeente als bijvoorbeeld Korinthe. Die zonden waren de oorzaak niet. Aan de reformaties lagen andere oorzaken ten grondslag. Het ging daar om de kerk zélf en niet de mensen. Synodes legden dwingend uitspraken op en spraken tegen de Schrift in. Met bijvoorbeeld een besluit om de kinderen bij hun doop te houden voor wedergeboren totdat het tegendeel blijkt. In 1834 hebben de broeders en zusters van de Afscheiding geprobeerd de Nederlands Hervormde Kerk te bewegen terug te keren tot het Woord en de gereformeerde leer. Toen dat niet lukte en de Hervormde Kerk niet van “wederkeer” wilde weten werd door ds. H. de Cock zijn kerkenraad en gemeente besloten om zich op 14 oktober 1834 af te scheiden.
En in de zestiger jaren van de vorige eeuw ging het ook om de leer. Toen moest strijd worden geleverd tegen de leer van de ‘zieleslaap’ van ds. Telder uit Breda.

Wanneer de situatie van Korinthe en de oproep van nu om niet af te scheiden in die tijd zou zijn gelegd over 1834, 1944 en de jaren ’60 van de vorige eeuw is het de vraag of het ooit tot afscheiding/reformatie zou zijn gekomen. Het was dan ook God zelf die trouw was en gehoorzaamheid gaf.
Korinthe als voorbeeld stellen om niet af te scheiden heeft meer te maken met een persoonlijke visie op de ontwikkelingen binnen de GKv en of kerk zijn. Men vergelijkt de GKv met Korinthe. In de GKv zijn zonden, maar is geen sprake van Schriftverlating. Zou dus geen sprake zijn van structurele afwijking de Heilige Schrift.
Misschien komt er ook een verlegenheid bloot die niet weet om te gaan met de moeiten binnen het kerkverband. Je kunt je achter Calvijn verschuilen, zodat synode uitspraken niet behoeven te worden weersproken en zelfs kunnen worden geratificeerd door de kerkenraden. En zo is het in vele kerken binnen de GKv gegaan. De gevolgen zijn verwoestend. De ‘faciliteringstrent’ van de laatste synodes aan kerkenraden werkt voor het kerkverband verlammend en verstrooiend en is op plaatselijk niveau desastreus in haar uitwerking. Kerken kiezen niet meer voor één lijn in fundamentele zaken en gaan daardoor structureel de fout in. En dan moet men op de trompetten blazen en de wacht betrekken. Niet alleen maar blijven bij Korinthe en haar zonden, maar algemeen alarm geven. Maar hoe moet dat als iedereen verward is en een andere kant uit opgaat?

Ik vroeg u enkele zinnen van Calvijn ‘vast te houden’. De eerste betrof ‘onderdelen van de leer waaraan niet getornd mocht worden’. De tweede zin betrof de opmerking dat ‘de kerk blijft bestaan, omdat de zuivere bediening van Woord en sacramenten niet wordt verworpen’. Daar draait het bij Calvijn om als we spreken over kerk zijn. Wanneer die zaken in geding zijn, en dat zijn ze, is de vraag naar afscheiding legitiem. Niet om ernstige fouten zoals bij Korinthe, want daar had de apostel Paulus nog ingang met het Woord. Nee, het gaat bij kerk en afscheiding om ‘fouten’ waarbij structureel een koers wordt gevaren tegen Gods Woord in.

Ik begin bij de sacramentsbediening. Vele, ja zeer vele waarschuwende artikelen zijn daar al over geschreven. Wij gaan dat niet weer doen. De argumenten zijn bekend, en aangetoond is dat de koers van de GKv op het punt van de sacramenten een onheilige koers is. De synode heeft bewust een koers uitgezet waarbij men willens en wetens gelovigen de mogelijkheid biedt om aan te gaan zonder lidmaatschap van de kerk van Christus in het vooruitzicht. Want dat wil de GKv zijn toch? Kerk van Christus zijn? Willens en wetens geeft men gelovigen waarvan men hun leer en leven niet kent gelegenheid om aan te gaan. Daarmee houdt ze bewust de mogelijkheid open dat het Heilig Avondmaal kan worden ontheiligd.
Om aan te mogen gaan is instemming met de Apostolische belijdenis voldoende. Daardoor kunnen de andere belijdenisgeschriften, zoals o.a. de in eerdere besluiten genoemde NGB, geen roet meer in het eten gooien. De persoonlijke verantwoordelijkheid van de gelovige is de rode draad geworden en geeft de doorslag voor het aangaan. Tegenstrijdig genoeg vindt men dat een kerkenraad wél wat te zeggen heeft over leer en leven van het kerklid. Heel bewust en publiek heeft men de tafel als de verbondstafel van God met zijn volk ingeruild voor een oecumenische tafel van God met gelovigen. En dat noem ik gewoon een ‘open avondmaalstafel’. De kerken dachten te kunnen volstaan met synodale richtlijnen voor de plaatselijke kerken wat betreft het aangaan aan de avondmaalstafel. Ze waren meer dan ronduit naïef op dit punt. Kijk goed om je heen en merk op dat de ontwikkelingen op dit moment in veel zaken afdrijven van wat eens gereformeerd werd genoemd. Er zijn gemeenten waar men kan aangaan zonder dit vooraf te melden aan de kerkenraad. De laatste stelt het wel op prijs wanneer achteraf een reden daarvoor wordt opgegeven. Luister ook naar uitlatingen en opmerkingen over het sacrament van de doop en let op plaatselijke moeiten als kleine kinderen dopen en herdopen.

De jas van het gereformeerde avondmaal is uitgetrokken en verwisseld voor een luchtig oecumenisch shirt. Dat is onnatuurlijk en ongezond. Buiten de gereformeerde leer is het koud en het is de leer die ons beschermd tegen de kou. Door nu de jas uit te trekken loop je bewust de kans ziek te worden.
Hoewel bestemd voor het huisgezin Gods (artikel 35 NGB) heeft de GKv bewust het avondmaal opengesteld voor gelovigen in het algemeen, onder bepaalde voorwaarden, en het daardoor onverantwoord toegankelijk gemaakt voor breder ‘publiek’. De gereformeerde leer omtrent het avondmaal is ingeruild voor een oecumenische en heeft daarmee haar verbondskarakter verloren. Deze leer is verworden tot een hol vat. Bewust iets inruilen is het oude verwerpen.

De leer van het avondmaal heeft ook alles met de leer van de Schrift te maken. Over de bediening van de leer hopen we een volgende keer te schrijven.

NOTEN
____________________________________________________________

1 ND, 20 november 2010
2 ND, 22 december 2010
3 ND, 8 september 2009 en 22 december 2010, p.2
Maar vooral ook het ND van 28 december 2010 waarin ds. Van der Schee o.a. verklaarde: “Je moet geen onzin in de kerkorde zetten dat iedereen twee keer moet komen. Dat raakt de werkelijkheid gewoon niet”. Het is een bevestiging van een gekozen lijn tegen alle afspraken in binnen de GKv. Kennelijk kan je als kerkenraad iets beloven, maar hoef je er niet naar te handelen.
In hetzelfde artikel dat handelde over de slechte opkomst van de tweede kerkdienst en het minimale effect van een andere invulling ervan sprak hij beschouwend als volgt: “Vroeger bedoelde je met de kerk het landelijke verband of de plaatselijke kerk. Beiden zijn tegenwoordig niet meer zo interessant. Mensen gaan liever naar een kring, of naar een massa-evenement als New Wine of Opwekking”. Als een andere invulling van de tweede kerkdienst geen effect sorteert en de kerkorde op dat punt onzin uitkraamt kan het dan niet zo zijn, dat van der Schee hier zijn eigen visie weergeeft?
4 ND, 28 december 2010, waarin na constatering van het tanende bezoek aan de tweede middagdienst met blijdschap wordt medegedeeld dat in ieder geval het christelijk leven bloeit in activiteiten als o.a. Bijbelkringen. Verder zie noot 3.

Laatst aangepast op zaterdag 05 februari 2011 11:46  

Nieuws

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Als alles goed is zal half september het boek over Genesis 1-11 beschikbaar zijn. De titel is; Gelukkig geen mythe. In dit boek wordt Genesis 1-11 vers voor vers besproken. Deze hoofdstukken zijn... [More...]

Ds. E. Heres - Lucy of Adam

Een andere 'hermeneutische lens' De aanvallen op het scheppingsgeloof dat gebaseerd is op het geopenbaarde Woord van God worden steeds heftiger.  Het boek dat in deze maanden veel aandacht krijgt... [More...]

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC (International Conference of Reformed Churches) te Jordan (Ontaria, Canada) heeft vandaag, 17 juli 2017, besloten om de GKv (Gereformeerde kerken vrijgemaakt) als lid te schorsen... [More...]

Di. Alko Driest, Jan Haveman, Pieter Schelling en Aryjan Hendriks...

UPDATE 20-07-2017 Emeritus ds. Alko Driest en ds. Jan Haveman mailden op 13 juli een brief naar alle kerkenraden in Noord-Nederland met de vraag om in ieder geval tot de eerstkomende Generale... [More...]

Referaat ds. H.G. Gunnink d.d. 12 juli 2017

Voorlichting, bijeenkomst Bedum (Maranathakerk, Grotestraat) De bijgevoegde presentatie is zakelijk van opzet. Daarom is het belangrijk om geen moment te vergeten, dat het gaat over voluit... [More...]

Boekbespreking 'HIJ en wij' - van ds. E. Hoogendoorn

In Weerklank - een gereformeerd maandblad uit de GKN - jaargang 5 nr. 3 schreef ds. E. Hoogendoorn onderstaande boekbespreking van 'HIJ en wij' met de ondertitel ‘Oriëntatie in de actuele situatie... [More...]

Onze ervaring tot hermeneutische sleutels geworden - boekbesprekingen...

Update 14/12: Dr. Hans Burger mailde mij dat in onderstaand artikel de weergave van zijn positie zoals hij die in Cruciaal verwoordt, onjuist is. Ik kom daar nog op terug. CGK Prof.dr. H.J.... [More...]

Enquete

Predikanten, ouderlingen en diakenen zijn in belijdende gereformeerde kerken gebonden aan
 

Nieuwsbrief

Naam:

E-mail:

Gereformeerd?

Grondlijnen in de liturgie (Ds.dr. R.D. Anderson)

Op zijn weblog anderson.modelcrafts.eu vonden we een artikel (laatste wijziging 12 september 2012) van ds. Andersen (FRCA) over de grondlijnen van de liturgie. Enkele citaten: Als inleiding wil ik... [More...]

De GKN zetten het gesprek voort met DGK over functioneren fundament...

De GKN hebben op de Generale Synode d.d. 18 maart 2017 besloten om het oriënterende gesprek met DGK voort te zetten. Nu samen met afgevaardigden van DGK op 17 februari jl. is vastgesteld dat alleen... [More...]

Blijdschap over positief gesprek DGK en GKN 17 februari

Positief gesprek geeft openingen!Op 17 februari 2017 hebben afgevaardigden van DGK (De Gereformeerde Kerken) en GKN (Gereformeerde Kerken Nederland) de tot nu toe gevoerde briefwisseling besproken en... [More...]

Betekenis van het besluit van de GKN over het spreken met de DGK -...

Ik wil graag reageren op wat broeder Trip over dit besluit heeft geschreven. Om zo onnodige obstakels en misverstanden die een eigen leven gaan leiden weg te nemen.   Ook om te laten zien dat de... [More...]

GKN willen uitgestoken hand DGK opnieuw onderzoeken

Een zeer teleurstellend bericht bereikte ons zaterdagavond via de nieuwsbrief van eeninwaarheid.info. De Synode van de GKN heeft besloten om de brief van de GKN aan DGK d.d. 12 maart 2016 toe te... [More...]

De zekerheid van het geloof vs Westminster studie deputaten BBK DGK

In 2014 hebben deputaten BBK (Betrekkingen Buitenlandse Kerken) opdracht gekregen van De Gereformeerde Kerken (DGK) i.c. van de Generale Synode Hasselt 2010-2011 om grondig studie te verrichten... [More...]

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus Westminster meerderheidsrapport BBK DGK

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus...

. Ds. Bredenhof - sinds maanden een pastor van de FRCA, Tasmania, Australia - is nog steeds bezig om zich in te werken in de Australische context. Onlangs las hij een autobiografie van J. Graham... [More...]

Ketter!

Ketter!

Dr. Wes Bredenhof, predikant van de Australische Gereformeerde Kerken (Launceston, Tasmania), is meer dan eens voor ketter uitgemaakt! Nee, niet door Rooms Katholieken of Moslims, maar... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 2 (1944-1990)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Versie -16/11: Toegevoegd: deputatenrapport 1967 beoordeling Westminster Confessie door ds. P. van Gurp en ds. C. Stam. PS: Ik heb wel alle Reformatie jaargangen, maar niet het blad Dienst 1957 nr.... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 1 (1834-1944)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Professor P. Biesterveld die al op 31 jarige leeftijd hoogleraar werd aan de Theologische School in Kampen (1894) en vanaf 1902 aan de Vrije Universiteit te Amsterdam heeft uitvoerig de... [More...]