Werken aan eenheid

van gereformeerde - 3FvE of WS - kerken en groepen in Nederland e.o.

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home Artikelen Zorgen over GKv J. Douma - Nieuwe site

J. Douma - Nieuwe site

E-mailadres Afdrukken PDF
Gebruikerswaardering: / 0
LaagsteHoogste 

1. Inleiding

DE SITUATIE IN DE GEREFORMEERDE KERKEN (VRIJGEMAAKT)

1. Inleiding

1.1. Verval in de kerk. Hoe verder?

Niemand zal mij tegenspreken als ik beweer dat er in de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) veel veranderd is. Wie twintig jaar teruggaat, zou nog in alle opzichten de kerken herkennen die uit de Vrijmaking van 1944 zijn voortgekomen. In twee decennia is er echter wel zoveel veranderd dat de vraag opkomt, of zich een afbraakproces voltrekt, dat aan het eigen karakter van deze kerken een einde zal maken. Het eens zo gesloten bolwerk van de vrijgemaakten is op allerlei manieren opengebroken.

Inmiddels heeft een niet gering aantal mensen zich van de vrijgemaakte kerken losgemaakt om in een of ander ‘hersteld’ verband de oude lijn voort te zetten. Anderen hebben de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) verlaten en zich aangesloten bij een andere (evangelische) kerk, waarin zij meer warmte voelen. Het aantal mensen dat de route van afscheiding kiest, zal waarschijnlijk toenemen als aan de huidige situatie in de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) - die ik in het vervolg als GKv zal aanduiden – geen halt wordt toegeroepen.

Velen willen echter de weg van afscheiding niet kiezen. Zij treuren over het verval binnen de kerken en weten vaak niet hoe zij hun houding moeten bepalen. Er is verval, maar hoe omvangrijk is het en hoe diep gaat het? Toch lang niet alles wat er sinds 1990 veranderd is, is verkeerd, zo redeneren zij. En moet de gereformeerde kerk niet helemaal in verval geraakt zijn geraakt om aan afscheiding te denken?

Het aantal mensen dat zich niet wil afscheiden, maar wel ‘bezwaard’ is, lijkt mij groot. Vaak zijn het oudere mensen die de betere tijden van de GKv bewust hebben meegemaakt en zich nu ongelukkig voelen bij wat anderen aan nieuwigheden doorvoeren in de kerken. Zij weren zich in hun eigen gemeente soms nog tegen ontwikkelingen die zij schadelijk vinden. Toch willen zij niet aan afscheiding denken. Er is verval, maar is er ook nog veel goeds. Waarom dan niet berusten in de situatie en hopen op betere tijden?

 

!.2. Een weg tussen afscheiding en berusting

Tot de mensen die treuren over de richting waarin de GKv zich bewegen, reken ik mijzelf. Maar als ‘bezwaarde’ wens ik twee dingen niet te doen. Ik overweeg niet om mij af te scheiden van de GKv. Waarom ik dat in de huidige omstandigheden niet doe, hoop ik aan het eind van mijn verhaal duidelijk te maken. Ik overweeg echter evenmin te berusten in de huidige situatie. Dat anderen dit doen, kan ik begrijpen. Het is uiterst vermoeiend in te gaan tegen de meerderheid (of wat de meerderheid lijkt te zijn). Berusten in de situatie levert minder spanningen op. Ik spreek uit ervaring. Maar berusten betekent zwijgen. En dat is voor mij geen mogelijkheid zolang ik de kans zie mijn stem nog te verheffen. Ik ben op dat laatste stellig niet uit en zal mijn pen ook snel neerleggen als anderen mijn taak overnemen. Die ‘anderen’ zijn er, maar hun stemgeluid is nog zwak.

Ik bied hierbij mijn analyse en mijn kritiek aan. Ik probeer een betere weg te wijzen dan die de GKv nu inslaan of dreigen in te slaan. Als ik anderen met mijn beschouwingen kan helpen en zij er moed door vatten, zal ik dankbaar zijn.

Ik besef dat er ook mensen zullen zijn die zich tegen mijn betoog verzetten. Ik hoop eerlijk in mijn argumentatie te zijn en niet op de man te spelen, maar op argumenten in te gaan. Ik streef helderheid na, zodat elk meelevend kerklid mij kan begrijpen.

Mijn bijdrage lever ik uit liefde voor de kerken,waaraan ik zelf alles te danken heb. Mijn christelijk geloof is binnen die kerken geboren en gevoed. Ik zeg het mijn leermeester K. Schilder na, dat het een weelde is gereformeerd te denken. Verliest dat gereformeerde goud zijn glans, dan klaag ik even oprecht als de man uit Klaagl. 4,1 dat deed over de val van Jeruzalem.

 

1.3. Welke onderwerpen er aan de orde komen

Welke onderwerpen wil ik aan de orde stellen? Ik som een aantal punten op die ik wil bespreken. Het lijkt me goed te beginnen met het gezag van de Heilige Schrift. Dat gezag is binnen de GKv meer dan eens in discussie geweest, met name in de crisis die leidde tot de vorming van de Nederlands Gereformeerde Kerken rond 1970. Het onderwerp is sinds verleden jaar opnieuw ter sprake gekomen in discussies over de dissertatie van een docent die aan de Theologische Universiteit van de GKv in Kampen benoemd werd (dr. Stefan Paas). En zeer recent is er enige deining ontstaan door de dissertatie van dr. Koert van Bekkum over gedeelten uit het boek Jozua. Het ligt voor de hand dat ik daarbij ook aandacht geef aan de taak van onze Theol. Universiteit en haar positie binnen de GKv.

 

Als tweede onderwerp noem ik de kerkdiensten, die in tal van gemeenten een ander karakter zijn gaan dragen. De rust rond de verkondiging van het Woord van God, met het antwoord van de gemeente in haar psalmen en gezangen heeft plaatsgemaakt voor veel onrust. De diensten die we gewend waren, worden vaak ingeruild voor laagdrempelige samenkomsten met veel liederen die in het Gereformeerde Kerkboek en in het Liedboek van de Kerken niet gevonden worden. Vooral de jongeren, de kinderen en de buitenstaanders wil men bereiken met woord en lied. Onze psalmberijming is hun taal niet, en de bestaande kerkelijke begeleiding is hun muziek niet.

 

Het derde onderwerp betreft het christelijk leven onder ons. Er is geen beginnen aan om het hele terrein van het christelijk leven onder de loep te nemen. Ik probeer echter na te gaan in hoeverre wij stand hebben gehouden in de naoorlogse ontkerstening van Nederland en in hoeverre we dreigen te bezwijken onder de niet aflatende druk van hen, die ook de laatste resten van het christelijk leven uit de publieke sector wensen te weren. Zijn de politiek en de krant, die twintig jaar geleden nog onder othodox- gereformeerde vlag voerden, ons nog even behulpzaam, nu ze algemeen-christelijk zijn geworden?

 

In de vierde plaats vraag ik aandacht voor de oecumenische gezindheid. Eens waren wij een gesloten gemeenschap en maakten wij ons druk over de ware kerk die in ons land maar op één plaats – nl. bij ons – te vinden zou zijn. Toen leek het alsof wij een huis zonder deuren waren. Nu lijkt het alsof wij door tal van deuren naar buiten kunnen, omdat overal de kerk te vinden is. Vroeger hadden we een belijdenis die we onverkort wilden handhaven, nu menen zelfs woordvoerders onder ons dat naar een ‘nationale synode’ in 2010 heen gewerkt kan worden, al is het slechts op een grondslag die wel lijkt op de Twaalf Artikelen, maar niet meer alles bevat wat reeds vanaf de Oude Kerk het credo van de heilige, algemene en christelijke kerk is geweest. De vraag is dan gewettigd waarom wij überhaupt nog muren willen plaatsen om een kerk te zijn op de grondslag van de gereformeerde religie. Als het algemener kan, waarom dan nog gereformeerde apartheid?

 

In de vijfde en laatste plaats moet de vraag beantwoord worden wanneer afscheiding geboden is. Als een kerk in verval raakt, is dat nog geen reden haar te verlaten. Wij zijn zondaars in een zondig gezelschap dat kerk heet. We zijn lid van de heilige algemene en christelijk kerk in déze kerk en in dít kerkverband. Binnen deze kerk moeten wij christen zijn in de volle betekenis van dat woord. Ook als wij treuren over het verval en als wij lijden aan wat wij binnen ‘onze’ kerk opmerken. Een krachtig getuigenis tegen allerlei vormen van verval moet duidelijk samengaan met wat Paulus in zijn scherpste polemische brief van ons vraagt. We moeten niet uit zijn op eigen begeerten, maar ons laten leiden door de Geest. En dus de vruchten van de Geest tonen: liefde, vreugde en vrede, geduld, vriendelijkheid en zelfbeheersing (Gal. 5,16vv). Wie kerkelijk meeleeft, zal begrijpen dat al die ‘deugden’ een duidelijke betekenis krijgen zodra we ons in de kerk voortdurend ergeren, onze stem verheffen of er niet meer tegenop kunnen en ons onttrekken aan alle strijd. Hier staan we voor een moeilijke combinatie. Eerlijk zijn in onze overtuiging en ervoor uitkomen. En tegelijk ons als een nederig christen gedragen.

 

NB. Ik zal veel van mijn gegevens over de huidige situatie binnen de GKv putten uit artikelen, commentaren en berichten in het Nederlands Dagblad. Dit dagblad wordt nog steeds gelezen door een groot deel van de GKv-ers. De vernieuwers komen er aan het woord, maar ook zij die zich over veel dingen bedroeven binnen hun kerk, laten zich horen in het Nederlands Dagblad.

Laatst aangepast op maandag 17 november 2014 08:19  

Nieuws

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Als alles goed is zal half september het boek over Genesis 1-11 beschikbaar zijn. De titel is; Gelukkig geen mythe. In dit boek wordt Genesis 1-11 vers voor vers besproken. Deze hoofdstukken zijn... [More...]

Ds. E. Heres - Lucy of Adam

Een andere 'hermeneutische lens' De aanvallen op het scheppingsgeloof dat gebaseerd is op het geopenbaarde Woord van God worden steeds heftiger.  Het boek dat in deze maanden veel aandacht krijgt... [More...]

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC (International Conference of Reformed Churches) te Jordan (Ontaria, Canada) heeft vandaag, 17 juli 2017, besloten om de GKv (Gereformeerde kerken vrijgemaakt) als lid te schorsen... [More...]

Di. Alko Driest, Jan Haveman, Pieter Schelling en Aryjan Hendriks...

UPDATE 20-07-2017 Emeritus ds. Alko Driest en ds. Jan Haveman mailden op 13 juli een brief naar alle kerkenraden in Noord-Nederland met de vraag om in ieder geval tot de eerstkomende Generale... [More...]

Referaat ds. H.G. Gunnink d.d. 12 juli 2017

Voorlichting, bijeenkomst Bedum (Maranathakerk, Grotestraat) De bijgevoegde presentatie is zakelijk van opzet. Daarom is het belangrijk om geen moment te vergeten, dat het gaat over voluit... [More...]

Boekbespreking 'HIJ en wij' - van ds. E. Hoogendoorn

In Weerklank - een gereformeerd maandblad uit de GKN - jaargang 5 nr. 3 schreef ds. E. Hoogendoorn onderstaande boekbespreking van 'HIJ en wij' met de ondertitel ‘Oriëntatie in de actuele situatie... [More...]

Onze ervaring tot hermeneutische sleutels geworden - boekbesprekingen...

Update 14/12: Dr. Hans Burger mailde mij dat in onderstaand artikel de weergave van zijn positie zoals hij die in Cruciaal verwoordt, onjuist is. Ik kom daar nog op terug. CGK Prof.dr. H.J.... [More...]

Enquete

Predikanten, ouderlingen en diakenen zijn in belijdende gereformeerde kerken gebonden aan
 

Nieuwsbrief

Naam:

E-mail:

Gereformeerd?

Grondlijnen in de liturgie (Ds.dr. R.D. Anderson)

Op zijn weblog anderson.modelcrafts.eu vonden we een artikel (laatste wijziging 12 september 2012) van ds. Andersen (FRCA) over de grondlijnen van de liturgie. Enkele citaten: Als inleiding wil ik... [More...]

De GKN zetten het gesprek voort met DGK over functioneren fundament...

De GKN hebben op de Generale Synode d.d. 18 maart 2017 besloten om het oriënterende gesprek met DGK voort te zetten. Nu samen met afgevaardigden van DGK op 17 februari jl. is vastgesteld dat alleen... [More...]

Blijdschap over positief gesprek DGK en GKN 17 februari

Positief gesprek geeft openingen!Op 17 februari 2017 hebben afgevaardigden van DGK (De Gereformeerde Kerken) en GKN (Gereformeerde Kerken Nederland) de tot nu toe gevoerde briefwisseling besproken en... [More...]

Betekenis van het besluit van de GKN over het spreken met de DGK -...

Ik wil graag reageren op wat broeder Trip over dit besluit heeft geschreven. Om zo onnodige obstakels en misverstanden die een eigen leven gaan leiden weg te nemen.   Ook om te laten zien dat de... [More...]

GKN willen uitgestoken hand DGK opnieuw onderzoeken

Een zeer teleurstellend bericht bereikte ons zaterdagavond via de nieuwsbrief van eeninwaarheid.info. De Synode van de GKN heeft besloten om de brief van de GKN aan DGK d.d. 12 maart 2016 toe te... [More...]

De zekerheid van het geloof vs Westminster studie deputaten BBK DGK

In 2014 hebben deputaten BBK (Betrekkingen Buitenlandse Kerken) opdracht gekregen van De Gereformeerde Kerken (DGK) i.c. van de Generale Synode Hasselt 2010-2011 om grondig studie te verrichten... [More...]

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus Westminster meerderheidsrapport BBK DGK

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus...

. Ds. Bredenhof - sinds maanden een pastor van de FRCA, Tasmania, Australia - is nog steeds bezig om zich in te werken in de Australische context. Onlangs las hij een autobiografie van J. Graham... [More...]

Ketter!

Ketter!

Dr. Wes Bredenhof, predikant van de Australische Gereformeerde Kerken (Launceston, Tasmania), is meer dan eens voor ketter uitgemaakt! Nee, niet door Rooms Katholieken of Moslims, maar... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 2 (1944-1990)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Versie -16/11: Toegevoegd: deputatenrapport 1967 beoordeling Westminster Confessie door ds. P. van Gurp en ds. C. Stam. PS: Ik heb wel alle Reformatie jaargangen, maar niet het blad Dienst 1957 nr.... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 1 (1834-1944)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Professor P. Biesterveld die al op 31 jarige leeftijd hoogleraar werd aan de Theologische School in Kampen (1894) en vanaf 1902 aan de Vrije Universiteit te Amsterdam heeft uitvoerig de... [More...]