Werken aan eenheid

van gereformeerde - 3FvE of WS - kerken en groepen in Nederland e.o.

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home Artikelen Zorgen over GKv Ds. E. Hoogendoorn - Om de ware oecumene

Ds. E. Hoogendoorn - Om de ware oecumene

E-mailadres Afdrukken PDF
Gebruikerswaardering: / 0
LaagsteHoogste 

(Om de ware oecumene) - 1 -
“Om de ware oecumene” Vijfhoek 17 september 2009
[Aanvang: Ps. 80:1, 8 en 10 Lezen: Joh 10:1-18 Slot: Gez. 32:1-5]
Broeders en zusters,
Ik weet het, de titel van mijn lezing is niet erg origineel: ‘Om de ware oecumene’.
Om alleen maar al iets te noemen uit het verleden van de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt:
in 1980 verscheen een geschrift onder dezelfde titel1. Dat geschrift was samengesteld, zo
lezen we in het Inleidend woord, “ in opdracht van de generale synode van de Gereformeerde
Kerken in Nederland, gehouden te Groningen-Zuid 1978, en wel door de door haar benoemde
deputaten voor de correspondentie met de buitenlandse kerken”. Namens deputaten
ondertekend door ds. O. J. Douma, voorzitter en ds. P. van Gurp, secretaris.
In deze brochure zijn de bezwaren uiteengezet die de generale synodes van de Gereformeerde
Kerken hadden ingebracht tegen het lidmaatschap van de Gereformeerde Oecumenische
Synode. Dit lidmaatschap werd namelijk in de contacten met buitenlandse kerken als een
drempel voor correspondentie gezien.
Geen originele titel dus. Wel een onderwerp dat actueel blijft. Niet alleen in contacten met
buitenlandse kerken. Ook in eigen land, zeker in de huidige situatie dat de kerkelijke grenzen
voortdurend aan verandering onderhevig zijn. Niet het minst ook in en rond de Gereformeerde
Kerken Vrijgemaakt (GKV).
Genoeg reden om ons weer eens te bezinnen op dit katholieke onderwerp. Katholiek in de zin
van: die eenheid is een geloofszaak van de christelijke kerk van alle eeuwen en plaatsen.
Het is mijn bedoeling vanavond met u stil te staan:
(1.) allereerst bij de vraag: wat bedoelen we met ‘oecumene’?
(2.) In de tweede plaats: waarom moet daar zo nodig dat woordje ‘ware’ bij? Dat suggereert
dat er ook het gevaar bestaat van een ‘onware’, ‘onechte’ of zeg maar ‘valse’ oecumene.
(3.) In de derde en laatste plaats wil ik het met u over dat woordje ‘om’ hebben.
‘Om’ in de zin van: daar gaat het om, daar diént het ons om te gaan. Het is een róeping .
Dat wil ik dan uitwerken in de concrete kerkelijke situatie waarin het gezelschap verkeert dat
deze avond hier bij elkaar gekomen is: de huidige situatie ín de GKV en rónd de GKV.
1. Oecumene.
Herinnert u zich nog dat u als kind ooit rond het Kerstfeest die tekst van Luk 2 moest leren?
‘En het geschiedde in die dagen dat er een bevel uitging vanwege keizer Augustus, dat het
gehele rijk moest worden ingeschreven.’
‘Het gehele rijk’. Daar hebt u in het grieks dat woord ‘oecumene’ staan, ‘oikoumenè’.
Letterlijk betekent dat griekse woord heel gewoon: ‘bewoond’. Wat betekent dat als een
gebied ‘bewoond’ is? Dat er mensen wonen. Zo vertaalt de NBV die term ‘oikoumenè’ met:
‘alle inwoners van het rijk’. Het gaat dus om die mensen. Die worden in één woord aangeduid
met die griekse term ‘oecumene’.
1 Om de ware oecumene, De Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) Nederland z.j. [1980]
(Om de ware oecumene) - 2 -
Dat woord hebben we nu in het kerkelijk jargon opgenomen om de ‘christenen’ er mee aan te
duiden. Dus niet ‘alle inwoners’ van een romeins rijk, maar ‘alle christenen in een gebied’.
Bij ‘oecumene’ kun je dan bijvoorbeeld denken aan ‘alle christenen in de wereld’. Zo wordt
het ingevuld bij de oecumenische beweging van de Wereldraad van Kerken die in 1948 is
opgericht. Een beweging die alle christenen van de wereld liefst in één organisatie wilde
verenigingen.
We kennen ook in eigen land een nationale afspiegeling daarvan. Dan hebben we het over de
Raad van Kerken (wel te verstaan in Nederland).
In al deze gevallen denken we dus aan een totaal van christenen en de eenheid van die
christenen.
Ook de Here zelf spreekt in zijn Woord over de eenheid van zijn christenen. Nee, dat woord
oecumene wordt daar niet gebruikt. Maar het gaat wel over de eenheid van die christenen. We
hebben het gelezen: Joh 10:16.
Onze Here Jezus vertelt daar hoe Hij als herder zijn leven voor zijn schapen zou inzetten.
Daarbij opent de Heiland voor zijn hoorders van toen een wijds perspectief. Hij zou niet
alleen als herder de schapen van het volk Israël vergaderen en leiden. Nee, het nieuwe
verbond in zijn bloed zou niet beperkt blijven tot het Joodse volk, die lijfelijke nakomelingen
van vader Abraham. ‘Nog andere schapen heb Ik, die niet van deze stal zijn’, zo verklaart de
Heiland. ‘Ook die moet Ik leiden en zij zullen naar mijn stem horen en het zal worden één
kudde, één herder’.
Hier spreekt de Here zelf dus over de eenheid van de christenen: zowel de schapen uit Israël
als de schapen uit de hele verdere wereld. Het zal onder zijn leiding worden ‘één kudde’.
Daar heb je de oecumenische kudde van alle plaatsen en tijden.
Dat die eenheid niet vanzelf spreekt in deze weerbarstige wereld en dat met weerbarstige
schapen, dat laat de Here ons weten in zijn Woord. Het boek Handelingen, over de
kerkgeschiedenis van de eeuw van de apostelen, getuigt daarvan. Ook de brieven van de
apostelen aan christenen in allerlei delen van de toenmalige wereld.
Eerst is daar al die grote overgang die na Pinksteren veel christenen uit de Joden in het begin
nogal wat moeite gaf. U weet wel, dat voortaan ook heidenen tot geloof worden gebracht en
ingelijfd worden in het volk van God. Dat was wennen na eeuwen en eeuwen alleen Joden in
de gemeente van de Here! Dat gaf in die eerste jaren spanning in de kerk, die eenheid tussen
jodenchristenen (bekeerde Joden) en heidenchristenen (bekeerde ongelovigen). Er was toen
een apostelconvent in Jeruzalem voor nodig om die oecumene van Jezus’ schapen uit Israël en
uit de heidense volken in goede banen te leiden. Er moest heel veel vergaderd en gesproken
worden, en vanuit de Schriften aan elkaar onderwezen worden, voordat dit voor ieder helder
was; en voordat dit in de praktijk geaccepteerd werd en ook gelovig onderhouden.
Christus heeft er ook vurig voor gebeden. Voor die eenheid tussen al de zijnen. Denk aan het
bekende hoofdstuk uit Gods Woord, dat vaak wordt aangehaald als het gaat over de
oecumene: Joh 17. Daar bidt Christus zijn hemelse Vader om de eenheid tussen zijn schapen.
(Om de ware oecumene) - 3 -
Hij heeft daarbij het oog op zijn discipelen. Deze kwetsbare mannen moeten straks als
apostelen het gezaghebbend onderwijs van hun Meester doorgeven aan deze wereld. De kerk
van alle verdere eeuwen is aangewezen op hun apostolisch getuigenis. Een gevoelige en
gewichtige zaak, die overdracht! Jezus omringt die bij voorbaat met zijn vurig gebed tot de
Vader: Vader, Ik bid voor hen die Gij Mij gegeven hebt; bewaar hen straks, als Ik niet meer in
deze wereld ben, bewaar hen dan in uw naam; dat zij - deze gezaghebbende getuigen van
Hem! – dat zij één zijn zoals Wij. Wat is het belangrijk dat het getuigenis van de apostelen
eenparig is; dat het eenstemmig de stem van de goede herder doorgeeft in deze wereld. Zoals
Christus zelf eerst trouw de naam van Vader aan hen geopenbaard had. Alles staat of valt met
de eenheid in die overdracht: Vader – Zoon, Zoon - apostelen, apostelen - de wereld.
Er mag geen kink komen in de kabel van het doorgeven van Gods gezaghebbende openbaring
aan deze wereld! Vandaar die bede: ‘Vader, Ik bid U, dat zij één zijn zoals Wij’.
Maar dan vervolgt Jezus het gebed met nóg een bede. ‘Vader, Ik bid niet alleen voor dezen
[zijn apostelen], maar ook voor hen die door hun woord in Mij geloven, opdat zij allen één
zijn’.
Het zijn dezelfde Schriftwoorden die ook in zwart marmer zijn ingebeiteld op de grafsteen
van dr. K. Schilder. Eén van de mannen van de Vrijmaking, die in zijn strijd voor de waarheid
van Gods Woord voor kerkscheurder werd uitgemaakt en als zodanig de kerk uitgewerkt.....
‘Opdat zij allen één zijn’.
Het is de bede van Christus tot de Vader voor de oecumene van zijn schapen. Dat het zal
worden één kudde; van schapen zowel uit Israël als uit alle volken en rassen van deze wereld.
Jood en Griek, Romein en Germaan, Aziaat en Afrikaan. Dat het zou zijn één kudde onder de
ene Herder.
Zou Christus in de hemel aan de rechterhand van zijn Vader niet nog steeds pleiten voor deze
oecumene!
2. ‘Ware’ oecumene.
Die door Christus beoogde eenheid zien we voortdurend bedreigd in de loop van de
kerkgeschiedenis.
Direct in het begin al. Door Jodenchristenen die toch meer Jood bleven dan ze christen wilden
zijn. Die Mozes hoger bleven achten dan de hoogste profeet Jezus van Nazareth. Denk aan de
strijd met de Judaïsten in de dagen van Petrus en Paulus. Scherp moesten ze worden
vermaand. Bij volharding in hun dwaling werd hun de deur gewezen van Christus’
nieuwtestamentische schaapskooi. Denk bijvoorbeeld aan wat Paulus aan de gemeente te
Kolosse (in Klein-Azië) schreef: ‘Let op de honden, let op de slechte arbeiders, let op de
versnijdenis!’. (Kol 3:2)
Waren in de ogen van de Joden de onbesneden christenen nog altijd heidenen, gelijk te stellen
met honden. Nu laat Paulus zien: deze dwaalleraars in de gemeente staan er zelf buiten, buiten
Gods volk, met hun dwaling.
Wat zie je dus hier direct al aan het begin van de kerkgeschiedenis van het Nieuwe
Testament? Dat de hemelse Herder via zijn apostel er hard aan werkt dat de schapen zijn stem
zullen blijven volgen. En niet de stem van een vreemde.
(Om de ware oecumene) - 4 -
Het zal een blíjvende strijd worden, alle volgende eeuwen van de kerkgeschiedenis.
Neem de tijd van de Reformatie, met mannen als Luther en Calvijn. Toen de christelijke kerk
een róómse kerk was geworden, waar de stem van de goede Herder overstemd werd door
dwalingen die met pauselijke tirannie werden opgelegd. Rome zag zich als de Una Sancta, de
ene heilige katholieke kerk. Met de paus als hoofd, ‘waarnemend hoofd’ op aarde van Jezus
Christus in de hemel.
Toen de Here zijn schapen bevrijdde van dat vreemde juk, kwam er tegelijk weer
verstrooiing. Dopersen kwamen met weer andere dwalingen. Maar ook Luthersen en
Calvinisten konden, hoeveel ze ook gemeenschappelijk geloofden, het maar niet eens worden
met elkaar. Een verscheurde kerk, een verdeelde kudde. Wat heeft een man als Calvijn, maar
hij niet alleen, zich ingespannen om de schapen toch bijeen te brengen. Dat is voor een deel
niét gelukt. Voor een ander deel weer wèl, namelijk toen over heel Europa velen tot eenheid
kwamen en daarvan getuigenis aflegden met de gereformeerde belijdenisgeschriften.
We plukken er vandaag nog steeds de vruchten van. Denk aan wat we niet voor niets noemen
de ‘Drie Formulieren van Eenheid’ (Ned. Gel .Bel., Heid. Cat. en Do.Leerregels).
Over oecumene gesproken!
Met deze voorbeelden uit de kerkgeschiedenis zie je dus hoe binnen de christenheid
oecumene tegenover oecumene kan staan.
De oecumene van het pauselijk instituut tegenover de oecumene van de gereformeerde
belijdenis. Een eenheid onder de paus en onder het roomse leergezag tegenover de oecumene
die de gereformeerden voorstonden met hun belijdenis: Sola Scriptura, alleen de Schrift.
Wat nu de ware oecumene is, hebben we als gereformeerde kerken o.a. onderwezen en
beleden in zondag 21 van de Catechismus vr. en antw. 54.
Wat gelooft u van de heilige algemene christelijke kerk?
De Zoon van God vergadert Zich uit het hele menselijke geslacht een gemeente door zijn
Geest en Woord in eenheid van het ware geloof.
In art. 29 van de NGB belijden we als samenvattend kenmerk van die kerk van Christus:
‘kortom, dat men zich richt naar het zuivere Woord van God, alles wat daarmee in strijd is
verwerpt en Jezus Christus erkent als het enige Hoofd’.
Van die gehoorzaamheid aan Christus en zijn Woord hebben de Gereformeerde Kerken
concreet getuigenis willen afleggen met hun belijdenisgeschriften. En met de afgesproken
bínding aan die belijdenis hebben wij onszelf en elkaar bij dit kenmerk willen vasthouden.
De ware oecumene is hiermee gegeven, dat de schapen luisteren naar de stem van de Goede
Herder en dié volgen. De stem van een vréémde zullen zij voorzeker niet volgen, maar zij
zullen van hem weglopen. Alleen als we ons laten leiden door Christus en zijn Woord, zullen
we één kudde zijn. Wordt de stem van een vreemde gevolgd, dan krijg je de verstrooiing van
de kudde, het verdwalen van de schapen.
De Gereformeerde Kerken hebben hun kerkverband op dit oecumenisch fundament van Gods
eigen Woord willen bouwen. In het geloof aan de apostolische leer ligt namelijk de eenheid
met de Vader en de Zoon. ‘Vader, Ik bid u ook voor allen die door het woord van de apostelen
in Mij geloven, opdat zij allen één zijn, gelijk Gij, Vader, in Mij en Ik in U’.
(Om de ware oecumene) - 5 -
In juni van dit jaar verscheen in ons land een ‘Manifest voor eenheid’2. De Media hebben er
bol van gestaan. Voorgangers van allerlei kerken en geloofsgemeenschappen kwamen op 25
juni bij elkaar om het ‘Manifest van eenheid’ te onderschrijven en voor ons land te bidden.
Aan het slot van dit manifest verklaren zij onder meer:
“We willen een verbond sluiten met elkaar door elkaar de broeder- en zusterhand te reiken.
We willen elkaar oproepen en helpen om elk afzonderlijk en met elkaar een levende
gemeenschap te zijn van broeders en zusters, die leven door de Geest van God” 3.
Dit verbond zie je dan gesloten door handen van leidende personen uit diverse geledingen van
christenen in Nederland: Roomse bisschoppen, PKN, Pinkstergemeente, Vergadering van de
Gelovigen, Raad van kerken in Nederland, Jan Zijlstra van de Levensstroomgemeente, ds.
Van der Veer van de CGK, ds. Jos Douma van de GKV, en dr. Vlastuin van de HHK.
(De laatste heeft zich later er van gedistantieerd toen hij ontdekte in wat voor kader deze
gebeurtenis werd gezet.)
Je krijgt het gevoel bij dit Manifest dat hier in 2009 landelijk een soort herhaling plaatsvindt
van wat we in 1948 meemaakten toen de wereldwijde Wereldraad van kerken werd opgericht.
Het eenvoudige feit van de breuk van de HHK met de PKN laat al zien wat ook het probleem
van de eenheid van dit jongste Manifest is.
‘Wij kiezen voor eenheid’, zo wordt geroepen. Maar hoeveel mooie dingen er op zich ook
worden gezegd, de vraag klemt: welke eenheid?!
We hoeven alleen maar het hoofdkenmerk van de christelijke kerk te noemen: Sola Scriptura.
En het probleem is aangewezen.
Het is immers al eeuwen een publieke zaak dat juist dit kenmerk van de ware oecumene hier
in geding is. Alleen al wanneer je let op de deelnemers aan dit verbond, die afkomstig zijn uit
de Rooms-Katholieke Kerk, de Protestantse Kerk in Nederland, de Pinkstergemeente, om
maar een paar sprekende voorbeelden uit de rij te noemen.
Hoe kan een vrijgemaakt-gereformeerde een verbond sluiten met de bisschop of met een
PKN-vertegenwoordiger en verklaren: ‘Als volgelingen van Jezus zijn we aan elkaar gegeven.
[....] Samen mogen we kerk zijn’.
De Schrift staat vol met waarschuwingen voor het gevaar van de dwaling. Van Oude
Testament tot Nieuwe. Vanaf de bergrede van onze Heiland tot in vrijwel alle brieven van de
apostelen. Het gevaar van een leer die afwijkt van het onderwijs dat de Here zelf ons heeft
gegeven, is altijd dit: het brengt je van de rechte weg af, het verwijdert je van je Heiland.
Ook al roemt men dan met de mond in Hem, men verloochent Hem met de daad. 4
Willen wij echt de eenheid van de christenen voorstaan, zoals de Heiland die onderwezen en
daar voor gebeden heeft, dan zullen wij elkaar aan de stem van de Goede Herder moeten
binden, aan het eigen Woord van onze God.
De GKV heeft in 1980 in genoemde brochure dat ook duidelijk verwoord: “de oecumenische
roeping is gebonden aan de norm van Gods Woord”. “Deze goddelijke norm wijst de koers
2 Wij kiezen voor eenheid, Wilkin van de Kamp, Joke Tan e.a., 2009.
3 A.w. pag. 12.
4 Mat 7:15-23, 2 Pet. 2:1
(Om de ware oecumene) - 6 -
aan en stelt vast de grenzen, die bij het werk in acht moeten worden genomen. Slechts
wanneer de kerken haar in rekening brengen en gehoorzamen, bewandelen ze veilige
wegen”.5
In alle eerlijkheid wordt daarbij de waarschuwing doorgegeven: “Wie in naam van en met
beroep op de eenheid de verbreider van dwaalleer wil blijven dulden in de gemeente schendt
haar eenheid in Christus. Evenzo streeft wie onder de vlag van oecumenische ijver de eenheid
met zulken zoekt, naar een eenheid die voor de Heer van zijn kerk niet kan bestaan”.6
“Daarentegen jaagt naar de ware eenheid een ieder, die oecumenisch ijvert voor gezamenlijke
binding aan de waarheid in Christus. Hij toch bouwt op het fundament van apostelen en
profeten, waarvan Christus zelf de hoeksteen is”. 7
Behartigenswaardig is ook wat door de GKV in deze brochure is gesteld voor samenwerking
met andere kerken. “De kerken die met elkaar gaan samenwerken in oecumenisch verband
moeten van elkaar kunnen vertrouwen dat wat beleden wordt naar Gods Woord, in de
kerkgemeenschap ook wordt beleefd en gehandhaafd. Er dient in alle samenwerkende kerken
oprechte binding te zijn aan de confessie. Er moet ook leertucht zijn naar het Woord, om
daardoor zo nodig de rechte belijdenis haar gelding te doen behouden tegenover de dwaling
en tot bescherming van de kudde”. 8
‘Om de ware oecumene’.
Als dit al voor samenwerking in internationaal verband geldt, hoeveel te meer voor kerkelijke
eenheid in eigen land!
En met name daarover wil ik het vanavond met u hebben. Wat betekent dit alles in de
concrete kerkelijke situatie ín de GKV en rónd de GKV. Want die situatie heeft de organisatie
van de Vijfhoek bewogen tot deze avond. En vooral daarvoor bent u hier gekomen, zo neem
ik aan. Daarmee ben ik toegekomen aan het derde onderdeel, de hoofdzaak van deze avond:
3. ‘Om’ de ware oecumene’.
Wat onze Heiland belooft – ‘en het zal worden één kudde, één herder’ - en waar Hij de Vader
om bidt – ‘dat zij allen één zijn’- betekent een opdracht voor de zijnen. Die oecumene is een
heilige roeping. Zien we dat niét, en zetten we ons daar niét voor in, dan is dat een bewijs van
óngeloof in Jezus’ belofte en verzet tegen Vaders verhoring van het gebed van zijn Zoon.
Hoe de situatie in de kerkgeschiedenis ook kan verworden, en vandaag verworden is, we
zullen altijd weer terug naar het Woord moeten gaan; moeten terugvallen op Christus die zijn
kerk vergadert in de eenheid van het ware geloof.
Hij doet dat door zijn Woord en Geest.
De macht van zijn Geest is sterk, sterker dan alle afbraakkrachten in en buiten de kerk.
De inhoud van dat Woord is bekend en duidelijk. En de waarheid van dit Woord blijft langer
overeind dan de leugen van de dwaling.
‘Gods Woord houdt stand in eeuwigheid’- dat lied hield Gods kinderen overeind in de eeuw
van Luther en Calvijn, een eeuw van bloed en tranen en van diepe kerkelijke verscheurdheid.
5 Om de ware oecumene, De Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) Nederland z.j. [1980], pag. 4.
6 Idem pag. 5.
7 Idem pag.6
8 Idem pag. 6
(Om de ware oecumene) - 7 -
Zouden we het daar dan ook in onze dagen niet van verwachten?!
Maar de Geest werkt wel door het Woord, het evangelie van de Schriften. Daarom, als dat
Woord in geding is in de kerken, dan ziet het er niet mooi uit. Dan is reformatie nodig. En
wordt die reformatie geweigerd, dan zet zo’n kerk zich buitenspel in de oecumene van de
grote Herder van de schapen. Zo’n kerk wordt een tegenkracht, een tegenstander van de
belofte,van het gebed en het werk van Christus.
Dát is naar mijn overtuiging de huidige situatie in de GKV.
3. a. situatieschets GKV
De GKV zijn de laatste jaren drastisch veranderd. Ook de kerkelijke wereld búiten de GKV
heeft dat allerwegen gesignaleerd.
Soms met vreugde. Zoals van NGK-zijde, en vanuit de hoek van de evangelische beweging,
ook vanuit de vrije vleugel van de PKN.
Soms met teleurstelling. Zoals vanuit de HHK, de gereformeerde vleugel in de PKN, de
Gereformeerde Gemeenten, en vanuit kringen in de CGK; ook stemmen uit de NGK
constateren zonder blijdschap: we worden links ingehaald door de vrijgemaakten.
Een drastische verandering in de identiteit van de GKV.
Niet alleen búiten de GKV kan iedereen het constateren.
Ook bínnen de GKV kan iedereen het mèrken. Alleen wie blind wil blijven zal het nog
ontkennen. Die verandering wordt namelijk met vrijmoedigheid door GKV-ers zelf erkend en
ook met verve verdedigd. Het gros van de kerkelijke leiding en de kerkelijke pers wíl deze
veranderingen ook. En voert daarvoor een stoet van argumenten op.
Het vrijgemaakte verleden wordt afgezworen. Vaak met goedkope karikaturen over dat
verleden. Vrijmoedig wordt beleden, dat we het op heel wat punten als vrijgemaakte kerken
echt fout hebben gedaan. O.a. met hoe we tegen de kerk aankeken, tegen de liturgie, de
prediking, het ambt, tegen andere kerken of bewegingen, tegen de plaats van de vrouw in de
kerk, tegen het gezag van de heilige Schrift , de geldigheid van Gods geboden in de moderne
samenleving, enz. enz. De rij is nog lang niet volledig.9
Vijf jaar geleden heb ik samen met 7 collega’s op deze ontwikkelingen in de GKV gewezen.
Ik doel op het Manifest dat via de website van ‘www.gereformeerdblijven.nl’ midden in de
GKV is neergelegd. We wezen er in dat gezamenlijk Manifest op dat allerlei zorgelijke
ontwikkelingen, die we benoemd hadden, ‘sluipenderwijs geaccepteerd en gepraktiseerd
worden’. Ontwikkelingen ‘die leiden tot een koers binnen de GKV die zich meer en meer
vervreemdt van de Schrift, de gereformeerde confessie en de gereformeerde kerkregering’.
Toen al stelden we dat ‘het evangelie van de Heilige Schrift, de gereformeerde belijdenis of
de aangenomen kerkorde in geding is’.
Dat is het fundament van de gereformeerde kerken! Het fundament van de ware oecumene,
namelijk het samen volgen van de ene stem van de Goede Herder. Dat is in geding.
9 Om maar één illustratief voorbeeld te noemen uit de vele: de bijdrage van prof. Dr. M. te Velde,
‘Vrijgemaakte vreemdelingen tussen verleden en toekomst. Een nabeschouwing’, in de bundel: Vrijgemaakte
vreemdelingen, 2007.
(Om de ware oecumene) - 8 -
In de vijf jaar die hierop volgden is de gesignaleerde ontwikkeling alleen maar verder gegaan.
Snel en ook onverdraagzaam. Onverdraagzaam richting de bezwaarden.
Generale synodes hebben, ondanks een vloed aan appelschriften, bij herhaling en met
volharding de koers voortgezet. De dwaling is in bescherming genomen en de kritiek met
allerlei bezweringen aan de kant geschoven. Zelfs in die vorm dat synodes praktijken hebben
gesanctioneerd dat zulke bezwaarde stemmen met misbruik van de kerkelijke tucht in de
GKV werden uitgerangeerd. Denk aan de kwestie Kampen-Noord waar de Ichthusgemeente
met haar kerkenraad als scheurmaker buiten de kerk is gezet! 10.
Bekend is het gezegde: ‘het bederf begint aan de top’. Het herinnert aan de grote
verantwoordelijkheid van leidinggevenden bij negatieve ontwikkelingen.
Dat zien we ook in de GKV. Bij de synodes, bij redacteuren van kerkelijke pers. Denk ook
aan de dominante rol die de Theologische Universiteit in de ontwikkelingen binnen de GKV
heeft gespeeld en nog steeds speelt. Terwijl verzekerd wordt dat men zo trouw Schrift en
Confessie handhaaft, wordt – soms zelfs brutaal - ruimte geboden aan ideeën en docenten die
het gezag van dit fundament van de kerk ondergraven.
Keer op keer is de laatste jaren daar op gewezen. Naar aanleiding van publicaties van dr. De
Ruijter 11 en dr. De Bruijne 12. Eveneens rond publieke uitlatingen van dr. Harinck. En recent
nog weer rond de jongste benoeming aan de TU van dr. Paas uit de CGK. De reacties van TUzijde
waren tekenend en onthullend: onverstoorbaar en hoogmoedig wordt de ingezette koers
volgehouden.13
In de folder ‘Ander werk in de kerk’, die op allerlei plaatsen is verspreid, is een oproep
gedaan aan de Gereformeerde Kerken om op haar schreden terug te keren.
Ik stem toe dat de formulering in deze folder als kort door de bocht kan worden ervaren. Maar
achter deze folder ligt over alle zaken die kort zijn aangestipt, een wereld aan argumenten
opgestapeld. Voor iedereen na te lezen.
De wijze waarop men in de kerkelijke pers deze folder in de grond heeft willen boren, laat
zien dat men onbereikbaar is geworden voor geargumenteerd appel vanuit Schrift en
confessie. Ik denk met name aan de reacties van prof. Dr. A.L.Th. de Bruijne in de
Reformatie.14
De waardige reactie die br. S.J. Driessen daarop heeft gegeven 15 verraadt hoe leidende
figuren in de GKV op beschamende wijze de ingezette koers van de GKV met harde
intolerantie verdedigen en willen doorzetten.
10 Bedoeld zijn de synodebesluiten ten aanzien van de kwestie Kampen-Noord.
Zie www.kampennoord-ichthus.nl
11 O.a. : Meewerken met God, Ontwerp van een gereformeerde praktische theologie, 2005.
12 Met name zijn diverse publicaties rond Genesis en het Schriftgezag, maar ook rond ethische zaken.
13 Zie de reacties van de rector, prof. Dr. C.J.de Ruijter en die van prof.dr. G. Kwakkel in: De Reformatie,
Jaargang 84 nr. 26 (4 april 2009) e.v.
14 De Reformatie, Jaargang 84 nr. 34 (30 mei 2009) e.v.
15 Te lezen op de website www.synodezwollezuid.nl : Antwoord aan prof. De Bruijne, 25 juli 2009.
(Om de ware oecumene) - 9 -
Dat de binding aan de Schrift en de aangenomen belijdenis in geding is in de GKV komt
bijvoorbeeld ook naar voren in haar steeds meer samengaan met de NGK. Gegronde
bezwaren daartegen zijn bij de jongste generale synode naar voren gebracht. Door een
minderheid(srapport) van eigen deputaten. Ook door een aantal predikanten in de GKV 16.
De binding aan Schrift en de gereformeerde belijdenis is inhoudelijk èn kerkrechtelijk nog
steeds in geding in de NGK. Dat is sinds 1967 niet verbeterd. Integendeel.
Er wordt echter door de synode een compromis-besluit genomen. De samensprekingen, die
als vruchtbaar worden geroemd, worden onverstoorbaar voortgezet. Wel moeten nog een
aantal zaken verder besproken worden wil het landelijk tot een definitief samengaan komen,
zo heet het dan (voor de vorm?). Ook een zaak zoals van de vrouw in het ambt (tot en met
predikant), is al lang geen verhindering meer. Immers, ook in eigen gelederen van de GKV
wordt dat al vrijmoedig gepropageerd, tot in de kring van de docenten van de TU. En in de
kerkelijke praktijk wordt het al op diverse plaatsen gepraktiseerd in de bedekte vorm van
pastorale werkers (m/v) en andere vormen in de eredienst.
Intussen zijn de GKV zelf op vele plaatsen al in een vergevorderd stadium van samenwerking
met de NGK, tot zelfs definitieve fusies toe.
In feite kun je eigenlijk niet meer spreken van een kerkverband van de GKV. Op allerlei
plaatsen kun je zomaar met de plaatselijke GKV in de NGK zitten of ook in de CGK.
Als we heel eerlijk zijn moeten we constateren: het kerkverband van de GKV is niet meer het
kerkverbond van de Gereformeerde Kerken. Het is interkerkelijk geworden.
De ontbinding van het kerkverband zien we ook terug in het zich veroorloven van allerlei
vrijheden van een independentisme dat zich steeds sterker maakt. Het wordt bevorderd door
synodebesluiten die de plaatselijke kerken steeds meer de vrije teugel laten. Denk
bijvoorbeeld aan zaken op het gebied van kerkelijke tucht, liturgie, liedkeus , samenspreking
(tot samenwerking) met kerken buiten het kerkverband.
Het independentisme steekt ook vanuit de kerken zelf de kop op in een vrijmoedig naast zich
neerleggen van kerkverbandelijke afspraken wanneer die een predikant of kerkenraad niet
welgevallig zijn. Dan worden zo maar in strijd met de kerkorde middagdiensten opgeheven of
componeert men plaatselijk z’n eigen liederen of liturgische formulieren voor de eredienst.
Teken van de voortgaande ontbinding in de GKV is ook de openzetting van de
avondmaalviering voor gasten uit alle mogelijke kerken en groepen. De betrokkene hoeft in
een persoonlijke verklaring alleen maar instemming te betuigen met de leer van het Oude en
Nieuwe Testament, die in de Apostolische Geloofsbelijdenis is samengevat. Van welke kerk
of christelijke groepering men dan ook lid mag zijn, telt niet meer.
Het is een interkerkelijkheid ten top waar geen kerkgrenzen meer in acht genomen worden, en
dat aan de heilige tafel van de Here.
16 In: Belijdende kerk blijven. ‘Een kerk die leeft belijdt – een kerk die belijdt leeft’, 2008. Ds. H.W. van
Egmond, ds. H.G.Gunnink. ds. P.L. Storm, ds. J.R. Visser. Hoofdstuk 5 en 6.
(Om de ware oecumene) - 10 -
Het voert vanavond te ver om nog meer aan te halen over de ontwikkelingen in de GKV. Ik
heb slechts een enkele greep gedaan om te illustreren hoe de GKV zich niet meer laten
weerhouden in haar volgen van een koers ‘die zich meer en meer vervreemdt van de Schrift,
de gereformeerde confessie en de gereformeerde kerkregering’17.
Bij de GKV is de ware oecumene fundamenteel in geding. Als er niet alsnog een eerlijke
bekering komt door een principiële koerswijziging op allerlei gebied van leer en leven, is er
voor de GKV geen bestaansrecht meer.
Wie het Woord van de Here liefhebben en de gereformeerde confessie echt gehandhaafd wil
zien, komt in de GKV onvermijdelijk voor de keus te staan: breken met de ongerechtigheid óf
medeverantwoordelijk worden aan de vervreemding van het Woord van God in de volle
breedte van het kerkelijk leven.
3.b. wat in deze situatie te doen?
Heeft het nog zin binnen de GKV genoemde zaken aan te kaarten? Is de weg daartoe nog
open? Ook kerkrechtelijk?
Waar de GKV tot in haar generale synodes bij herhaling haar koers heeft voortgezet, ook in
behandeling van bezwaarschriften tegen eerdere synode-uitspraken, is deze weg
kerkrechtelijk definitief geblokkeerd. Het is een kwestie van: óf aanvaarden, óf heengaan. Een
tussenweg is er niet.
Je kunt niet als kerkenraad of als plaatselijke ambtsdrager de afspraken van het kerkverband
naast je neer leggen en je eigen gang gaan. Dat betekent in feite de breuk met het
kerkverband.
Bovendien zit je in de trein van een kerkverband dat doorsnelt op de ingeslagen weg en jou en
je gemeente heel gewoon meevoert of je protesteert of niet.
Er rest in zo’n geval geen andere weg dan die van uit elkaar gaan om zelf niet meegezogen te
worden bij de Herder en zijn stem vandaan.
Dan kan er nog zoveel goeds te noemen zijn die er ook in een gedeformeerde kerk nog te
vinden is. Stel je toch eens voor dat zelfs dit niet meer kon! Maar het ontbindingsproces
waarvoor willens en wetens gekozen is, laat je ziel niet veilig.
Het Ned. Dagblad mag dat dan in zijn hoofdartikel van zaterdag 12 september 2009 18
veroordelen als een ongezond streven naar een zuivere kerk. Ongezond omdat we nu eenmaal
ook in de kerk moeten leren leven met de gebrokenheid. Immers, ook in de ‘volkskerk’ Israël
moest Gods profeet zich niet terugtrekken met de kleine groep getrouwen; God wil állen
bereiken met zijn beloften 19 .
Ik dacht dat we sinds de dagen van apostel Paulus in de breuk met de synagoge, en sinds de
dagen van de Hervorming en volgende reformaties in de kerkgeschiedenis, een andere weg uit
de Schrift hebben afgelezen, en ook gehoorzaam zijn gegaan.
Ik zou vandaag geen pleidooi durven houden voor het blijven van een Gereformeerde Bond in
de PKN.
17 Eerder al aangehaald citaat uit het Manifest van 2004.
18 Van de hand van P.A. Bergwerff.
19 Aldus P.A. Bergwerff in dit artikel.
(Om de ware oecumene) - 11 -
Ik zou evenmin de HHK willen veroordelen om haar breúk met de PKN, om het maar eens
even heel concreet te maken wat in het ND in wezen beweerd wordt..
En ik zou ook niet willen veroordelen elke andere gemeente of gelovige, die de stem van de
vreemde niet (langer) wil volgen om de Herder trouw te blijven.
Het gaat er immers maar niét om dat we alleen volmaakte mensen in de kerk willen hebben.
Dat zal in deze bedeling niet bestaan.
Het gaat er om dat de schapen veilig zijn in de schaapskooi van Christus.
Welnu, dan moet je niet, als kerkorganisatie - of als verantwoordelijke ambtsdragers
daarbinnen - vreemde indringers in de stal willen halen of handhaven.
Tegelijk moet ik zeggen: een mens laat niet zomaar de kerk los die hij heeft liefgehad en met
zijn krachten heeft willen dienen. Dat doe je niet dan met smart en na indringend appèl, juist
om die broederschap!
En áls we geroepen worden zo’n ingrijpende stap te doen, dienen we dat te doen naar de stijl
van de Goede Herder.
Daarom is het zo belangrijk, dat als deze weg van uiteengaan onvermijdelijk wordt, we
kerkstijl bewaren. Naar de stijl van de schriftuurlijke principes van het gereformeerd
kerkrecht. Dat wil zeggen: wijs de plaatselijke kerkenraad op zijn verantwoordelijkheid.
Als ook de kerkenraad definitief kiest voor de ingeslagen koers, dan komt de roeping op de
leden van de gemeente af.
Als de keus is: Christus volgen òf de kerkenraad, mag het antwoord uit Joh 10 duidelijk zijn.
De schapen zullen een vreemde voorzeker niet volgen, maar zij zullen van hem weglopen,
omdat zij de stem van de vreemde niet kennen. De schapen horen naar de stem van de góede
herder.
Ik besef: hóe dat in de praktijk zijn beslag moet krijgen, kan van plaats tot plaats verschillen.
Ook in tijd. De ene kerkenraad kan zijn keuzes al gemaakt hebben, een andere nog niet.
We dienen niet alleen vasthoudend te zijn, ook geduldig.
Maar er zullen keuzes gemaakt moeten worden. En de ratificatietijd van de synode-besluiten
kent de limiet van zes maanden!
Duidelijk moet zijn dat de gemeente niet verder geleid mag worden naar vervreemding van
Gods Woord.
Ook in deze dagen hoor je de oude gedachte die we sinds de dagen van de Afscheiding al
vanuit de Hervormde Kerk horen: je mag alleen de kerk verlaten als je er uit geworpen wordt.
Daar is al vaak over gesproken en geschreven. Ik moet het kort houden en zeg er daarom nu
alleen dit van.
Om te beginnen: ik zou de HHK vandaag hiermee niet willen veroordelen in haar uittreden uit
de PKN. Maar er is meer te zeggen.
Zal ik een bekende beeldspraak aanhalen? Die van de kerk als zieke moeder?
U kent het wel. Dat oude verwijt: je mag een zieke moeder niet verlaten!
Maar u kent toch ook het aloude verweer tegen dit soort uitspraken?
(Om de ware oecumene) - 12 -
Mag je een zieke moeder die hardnekkig ziek wil blijven en ook nog eens actief haar kinderen
wil ziek maken, niet loslaten?
De wereldlijke rechter schrikt dan niet terug voor ontzetting uit de ouderlijke macht!
Omdat moeder geen moeder meer wil of kan zijn.
De kerk mag de beeldspraak van moeder alleen ontvangen als ze ook ‘moeder’ is en wil zijn.
Laten we niet vergeten: ook de kínderen zelf zijn de kerk, de schapen van de Goede Herder!
Dan kun je een gegeven moment geroepen worden om ‘moeder’ niet meer te volgen, omdat
zij een ‘vreemde’ is geworden. Niet de kudde is zaligmakend, maar de Herder!
En als de kudde zich losmaakt van de herder en die gedeformeerde kerk daar niet van wil
terugkomen, dien je haar lós te laten om de herder vást te houden.
Maar dan, als we gebroken hebben met de ongerechtigheid?
3.c. zijn er alternatieven?
CGK?
Er vluchten GKV-ers naar de CGK. Althans, als die plaatselijke CGK niet op dezelfde toer
gaat als de GKV.
Dat laatste moet er wel bij. En daar heb je direct ook het probleem bij de vlucht naar de CGK.
De CGK zijn ook mij lief. Met velen voel ik me diep verbonden, in een geestelijke eenheid
die opkomt uit het fundament van de Gereformeerde Kerken: Sola Scriptura, zoals we
daarvan belijdenis doen in de Drie Formulieren van Eenheid. Ik ga dan ook bij diverse CGKers
in mijn bibliotheek regelmatig in de leer.
Maar dat verhindert me niet eerlijk het probleem aan te wijzen waar de CGK zelf zich ook
diep van bewust is: de innerlijke verdeeldheid.
Het ene deel van dat kerkverband is druk aan het samenwerken met de GKV. Plaatselijk komt
het zelfs al tot volledig kerkelijk samengaan. Dat moet toch al genoeg zeggen na al het
voorgaande!
Een ander deel moet weinig van de GKV-ers hebben en meent dat het niet “een goed idee is
om hen nu te omarmen” (om ds. P.Roos in Bewaar het Pand te citeren). Zij zitten bepaald niet
te wachten op een kerkelijk samengaan met de GKV. Hun deel van de CGK voelt zich veeleer
één met de HHK, méér dan met verschillende geledingen binnen eigen CGK! 20 En men
schroomt dan ook niet om daarmee over de bestaande kerkmuren heen aan kanselruil te doen.
De CGK is concreet gezegd het kerkverband van dr. Loonstra tot en met ds. P. den Butter.
Een kerkverband dat in eigen midden in wezen kerkelijke breuklijnen kent, principieel en
praktisch: kansels worden dichtgehouden voor wie men in eigen kerkverband min of meer als
dwaalleraar beschouwt.
Over kerkelijke eenheid gesproken in hetzelfde kerkverband!
Als we op dit moment de keus voor een CGK doen, stoten we op vergelijkbare problemen als
in de GKV. Daarom is dat m.i. geen goede uitweg voor ons. Waar we binnen de CGK
verwantschap proeven in de zorgen om de GKV, zien we een geestelijke eenheid die nodigt
tot gesprek met elkaar met het oog op onze oecumenische roeping..
20 Ds. P.Roos, Bewaar het Pand, 44e jg nr. 7 (2 april 2009), ‘Kerk en kerken’, pag.79-81 (citaat op pag. 79)
(Om de ware oecumene) - 13 -
HHK?
We zien broeders en zusters uit de GKV hun toevlucht zoeken bij de HHK.
Het stemt me zeer dankbaar dat de broederschap van de HHK zich niet langer kon verenigen
met de PKN. Het bewijst dat zij niet langer verantwoordelijkheid konden dragen voor een
lidmaatschap van een kerkverband dat voor de stem van ‘een vreemde’ evenveel ruimte biedt
als voor de stem van de Goede Herder. Een kerk(verband) die zoiets doet handhaaft duidelijk
het evangelie niet in haar midden. Die levert de kudde over aan de dwaalleraar die de schapen
doet wegdwalen bij de Herder vandaan. Zo´n kerk is geen ´moeder´ voor haar kinderen. En
vervreemdt de kinderen van hun hemelse Vader.
Dankbaarheid dus, dat de HHK daarmee niet langer gemene zaak wilde maken. Deze breuk
kan de ware oecumene ten goede komen!
Vanaf de dagen van de Afscheiding 1834 hebben de Gereformeerden al beleden dat ze ´geen
gemeenschap meer willen hebben met de Nederlandse Hervormde Kerk, tot dat deze terug
keert tot de waarachtige dienst des Heeren´ (Acte van Afscheiding).
Als we dan terugkeer zien tot deze dienst, dan zal het ons een vreugde zijn. Die vreugde
ervàren we ook, als we horen van de strijd van de HHK en haar streven naar terugkeer tot ´de
waarachtige dienst des Heeren´. Christus vergadert zijn kerk in de eenheid van het ware
geloof. Als we die eenheid zien terugkeren dan drijft de herkenning van ´de waarachtige
dienst van de Here´ ons onweerstaanbaar naar elkaar toe. Ik zie ontwikkelingen die me hoop
geven!
Tegelijk lijkt het mij op dit moment nog niet zover dat we als gereformeerden op de weg naar
mogelijk herstel van de ´kerkelijke gemeenschap´ met de HHK geen hindernissen meer zien.
Dat zit ´m niet vast op 175 jaar gescheiden optrekken. Dat mag geen rol spelen. De eenheid in
het ware geloof overbrugt allerlei ondergeschikte tegenstellingen of verscheidenheden.
Wel heb ik nog mijn zorgen.
Om het kort te houden, beperk ik me nu even tot twee m.i. belangrijke zaken.
Een eerste vraag is, in hoeverre de HHK nu ook het juk van het hervormde kerkrecht heeft
afgeworpen of nog zal afwerpen. Van gereformeerde zijde is daar meer dan eens de vinger bij
gelegd. Ik heb begrepen dat intern daarover ook nadere bezinning is. De uitkomst daarvan
wachten we graag af.
Een andere vraag betreft de spanning die zich in de HHK voordoet tussen de verschillende
geledingen binnen haar muren. Ik denk dan aan die stroming waar het gevaar dreigt dat de
nadruk op de bevindelijkheid het geloof in de beloften van God in de weg gaat staan. Als
Gods verbondsbelofte op zij gedrukt wordt door een onevenwichtig accent op zaken als de
uitverkiezing heeft dat ingrijpende gevolgen voor de geloofsbeleving zowel thuis als bij de
avondmaalstafel in de gemeente.
Ik zie hier drempels die verwant zijn aan de drempels die we als gereformeerden ook ervaren
met de broederschap in de diverse Gereformeerde Gemeenten.
Dergelijke dingen vragen eerst nadere kennismaking en overweging voordat we over verdere
stappen kunnen nadenken.
GKH?
(Om de ware oecumene) - 14 -
Last but not least noem ik de GKH.
De vele zorgen over de ontwikkelingen in de GKV die wij met de GKH deelden en delen,
verraden een gemeenschappelijke basis. En drijven ons ook naar elkaar toe.
Het is nog niet zo lang geleden dat we samen avondmaal vierden. We delen ook een rijk
gemeenschappelijk verleden.
De GKH is vóór ons uitgegaan in het scheiden van de wegen met de GKV.
Het is bekend dat het voor veel broeders en zusters die ook hun zorgen hadden over de GKV,
te vroeg was om die stap toen al te doen. We zagen nog ruimte en plicht om binnen de GKV
via de kerkelijke weg te appelleren op de broederschap.
Ook waren de argumenten die de GKH destijds aandroegen, voor ons een te smalle basis om
op grond daarvan te zeggen: dit maakt een langer blijven in de GKV voor de Here niet
verantwoord.
De ontwikkelingen zijn sindsdien in de GKV hard verder gegaan. Daarin is tot in de meeste
kerkelijke vergadering, die van de generale synode, bij herhaling duidelijk gekozen voor
verharding op ingeslagen dwaalwegen.
Dat maakt het voor ons op dít moment ten volle verantwoord om ons niet langer door de
GKV te laten meeslepen op een weg die de kudde van de Here en zijn Woord vervreemdt.
Er is veel dat ons met de GKH verbindt.
Toch wil ik hier verklaren dat er zorgen zijn die voor ons een drempel zijn om ons nu zo maar
met de GKH te verbinden. Ik wil dat in alle eerlijkheid hier neerleggen. Ik denk dat we met
die openheid elkaar kunnen dienen.
Ik noem dit.
Kan het ‘te vroeg’ en ‘te smal’ van eertijds ook getuigen van een radicalisme dat tekort doet
aan de breedte van het fundament van de gereformeerde kerken: Gods Woord en dat alleen
(denk aan wat we belijden in onze drie formulieren van eenheid!)? En zou dat radicalisme
zich dan blijven wreken in haar kerkelijk leven?
Met verdriet zien we ook op verschillende plaatsen allerlei tegenstellingen tot grote onvrede
leiden en zelfs de gemeente uit elkaar slaan. Hoe komt dat? Wat is er gaande?
Deze zorgen moeten niet gezien worden als vitzucht van een buitenstaander. Uit de GKH zelf
bereiken ons van zóveel kanten signalen dat we ons gedrongen voelen tot zulke vragen.
Hier ligt mijns inziens genoeg stof om dat eerst eens eerlijk na te gaan en te bespreken.
Wie weet, dat, wat op dit moment ons zorgen geeft, in de toekomst met Gods hulp kan
worden weggenomen.
3.d. En nu de slotvraag: wat staat ons dan op dit moment te doen?
Ik denk dat we onze roeping tot de ware oecumene trouw moeten blijven. Dat betekent dat we
als verstrooide schapen elkaar moeten zoeken en vasthouden op dié basis, die het fundament
wás en ís van werkelijk gereformeerde kerken: Gods Woord. Dát belijden we in onze drie
formulieren van eenheid.
(Om de ware oecumene) - 15 -
En naar goed gereformeerd kerkrecht dan niet als loslopende vrije gemeenten maar, waar de
Here dat mogelijk maakt, in een groeiend kerkelijk samenleven op die basis.
Het lijkt mij verstrooiend werken als ieder van ons op eigen plekje zijn toevlucht zoekt de een
bij deze kerk, de andere bij die. En dan van de regen in de drup kan komen, of in grotere
regen....
Laten we elkaar zoeken. Heel bescheiden, want wat zijn we zwak en hulpbehoevend. Heel
ootmoedig, want de kerkelijke situatie mag ons wel tot diepe ootmoed stemmen, naar God en
mensen toe.
Maar laten we elkaar wel bewaren bij dat gezonde fundament. Daarop bouwen. Als kleine
kuddes die zich willen hergroeperen achter de grote herder van de schapen aan. Mét of
zonodig eerst zónder ambtsdragers. Zodra de Here het gééft zullen die ambtsdragers dan ook
wel komen. Soms gaat het ambt van de gelovigen voor het bijzonder ambt uit!
Laten we voor ogen houden wat we altijd als gereformeerde kerken als roeping hebben
gezien: samen één kudde zijn. In, als God dat wil geven, een weer ge-re-for-meerd
kerkverband.
En dat met open mind naar allen die de Here liefhebben naar zijn Woord en die dat Woord
willen handhaven zoals een gereformeerde kerk zich daartoe heeft verplicht in haar
formulieren van eenheid.
De ware oecumene kan beginnen waar twee of drie vergaderd zijn in zijn naam. Maar ze
zoekt ook de ándere schapen, wáár Christus ze ook maar vergaderen wil.
En je zúlt elkaar vinden, als je samen hoort naar de stem van de Herder. Die stem róept, en die
roept zijn schapen bijeen. En onder zijn machtige leiding zal het gebeuren, door crises heen,
dat zijn gebed verhoord wordt, en dat het zal worden: één kudde.
Het grote geheim daarvan?
Eén Herder, die zijn leven gaf voor zijn schapen.
Ik dank u.
EH

Laatst aangepast op zaterdag 18 mei 2013 11:20  

Nieuws

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Als alles goed is zal half september het boek over Genesis 1-11 beschikbaar zijn. De titel is; Gelukkig geen mythe. In dit boek wordt Genesis 1-11 vers voor vers besproken. Deze hoofdstukken zijn... [More...]

Ds. E. Heres - Lucy of Adam

Een andere 'hermeneutische lens' De aanvallen op het scheppingsgeloof dat gebaseerd is op het geopenbaarde Woord van God worden steeds heftiger.  Het boek dat in deze maanden veel aandacht krijgt... [More...]

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC (International Conference of Reformed Churches) te Jordan (Ontaria, Canada) heeft vandaag, 17 juli 2017, besloten om de GKv (Gereformeerde kerken vrijgemaakt) als lid te schorsen... [More...]

Di. Alko Driest, Jan Haveman, Pieter Schelling en Aryjan Hendriks...

UPDATE 20-07-2017 Emeritus ds. Alko Driest en ds. Jan Haveman mailden op 13 juli een brief naar alle kerkenraden in Noord-Nederland met de vraag om in ieder geval tot de eerstkomende Generale... [More...]

Referaat ds. H.G. Gunnink d.d. 12 juli 2017

Voorlichting, bijeenkomst Bedum (Maranathakerk, Grotestraat) De bijgevoegde presentatie is zakelijk van opzet. Daarom is het belangrijk om geen moment te vergeten, dat het gaat over voluit... [More...]

Boekbespreking 'HIJ en wij' - van ds. E. Hoogendoorn

In Weerklank - een gereformeerd maandblad uit de GKN - jaargang 5 nr. 3 schreef ds. E. Hoogendoorn onderstaande boekbespreking van 'HIJ en wij' met de ondertitel ‘Oriëntatie in de actuele situatie... [More...]

Onze ervaring tot hermeneutische sleutels geworden - boekbesprekingen...

Update 14/12: Dr. Hans Burger mailde mij dat in onderstaand artikel de weergave van zijn positie zoals hij die in Cruciaal verwoordt, onjuist is. Ik kom daar nog op terug. CGK Prof.dr. H.J.... [More...]

Enquete

Predikanten, ouderlingen en diakenen zijn in belijdende gereformeerde kerken gebonden aan
 

Nieuwsbrief

Naam:

E-mail:

Gereformeerd?

Grondlijnen in de liturgie (Ds.dr. R.D. Anderson)

Op zijn weblog anderson.modelcrafts.eu vonden we een artikel (laatste wijziging 12 september 2012) van ds. Andersen (FRCA) over de grondlijnen van de liturgie. Enkele citaten: Als inleiding wil ik... [More...]

De GKN zetten het gesprek voort met DGK over functioneren fundament...

De GKN hebben op de Generale Synode d.d. 18 maart 2017 besloten om het oriënterende gesprek met DGK voort te zetten. Nu samen met afgevaardigden van DGK op 17 februari jl. is vastgesteld dat alleen... [More...]

Blijdschap over positief gesprek DGK en GKN 17 februari

Positief gesprek geeft openingen!Op 17 februari 2017 hebben afgevaardigden van DGK (De Gereformeerde Kerken) en GKN (Gereformeerde Kerken Nederland) de tot nu toe gevoerde briefwisseling besproken en... [More...]

Betekenis van het besluit van de GKN over het spreken met de DGK -...

Ik wil graag reageren op wat broeder Trip over dit besluit heeft geschreven. Om zo onnodige obstakels en misverstanden die een eigen leven gaan leiden weg te nemen.   Ook om te laten zien dat de... [More...]

GKN willen uitgestoken hand DGK opnieuw onderzoeken

Een zeer teleurstellend bericht bereikte ons zaterdagavond via de nieuwsbrief van eeninwaarheid.info. De Synode van de GKN heeft besloten om de brief van de GKN aan DGK d.d. 12 maart 2016 toe te... [More...]

De zekerheid van het geloof vs Westminster studie deputaten BBK DGK

In 2014 hebben deputaten BBK (Betrekkingen Buitenlandse Kerken) opdracht gekregen van De Gereformeerde Kerken (DGK) i.c. van de Generale Synode Hasselt 2010-2011 om grondig studie te verrichten... [More...]

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus Westminster meerderheidsrapport BBK DGK

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus...

. Ds. Bredenhof - sinds maanden een pastor van de FRCA, Tasmania, Australia - is nog steeds bezig om zich in te werken in de Australische context. Onlangs las hij een autobiografie van J. Graham... [More...]

Ketter!

Ketter!

Dr. Wes Bredenhof, predikant van de Australische Gereformeerde Kerken (Launceston, Tasmania), is meer dan eens voor ketter uitgemaakt! Nee, niet door Rooms Katholieken of Moslims, maar... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 2 (1944-1990)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Versie -16/11: Toegevoegd: deputatenrapport 1967 beoordeling Westminster Confessie door ds. P. van Gurp en ds. C. Stam. PS: Ik heb wel alle Reformatie jaargangen, maar niet het blad Dienst 1957 nr.... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 1 (1834-1944)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Professor P. Biesterveld die al op 31 jarige leeftijd hoogleraar werd aan de Theologische School in Kampen (1894) en vanaf 1902 aan de Vrije Universiteit te Amsterdam heeft uitvoerig de... [More...]