Werken aan eenheid

van gereformeerde - 3FvE of WS - kerken en groepen in Nederland e.o.

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home Artikelen Over en uit de GKV Oosterse mystiek in de GKv?: het Jezusgebed

Oosterse mystiek in de GKv?: het Jezusgebed

E-mailadres Afdrukken PDF
Gebruikerswaardering: / 1
LaagsteHoogste 

Het artikel waarnaar wordt verwezen hieronder van ds. Dick de Jong "Weersta oosterse mystiek" heeft hij in juli 2014 verwijderd van zijn website. Het is nog wel te vinden op eeninwaarheid.info: "Weersta oosterse mystiek"

Weet u waar dat bovengenoemde jezusgebed vandaan komt? Misschien raadt U het al: uit de Oosterse mystiek van de Russisch-Orthodoxe kerk. En weet u waar die het vandaan heeft? Van 5e eeuwse monniken die zich terugtrokken in de stilte van de woestijn, en waar de zo genoemde hesychastische traditie waar Ds. Jos Douma naar verwijst uit voortgekomen is. En waar hebben die monniken het vandaan? Uit oudere Oosterse heidense religies zoals bijvoorbeeld het Hindoeïsme en Boeddhisme!

schrijft ds. Dick de Jong (GKv) op zijn website bijbelknopendoos.nl - knoop 23 - 'Weersta oosterse mystiek'. Volgens ds. De Jong zitten deze Oosterse-Mystieke invloeden ook achter de Amerikaans-Evangelische invloeden die tot uiting komen in de gemeenteprojecten '40 dagen: Feest van genade'.
De aanleiding tot bovengenoemd artikel was een verslag over een Dag van de Christelijke Spiritualiteit in Hilversum d.d. 12 januari 2013, gepubliceerd in het Nederlands Dagblad getiteld "Ont-moeten brengt de ziel sabbatsrust":

"Tot drie keer toe nodigt de vrijgemaakt-gereformeerde predikant Jos Douma de zestig bezoekers . . . uit voor een stilteoefening". "Wie God zoekt in de stilte, komt eerst zichzelf tegen, weet de predikant". Er is veel lawaai om ons heen, en ook in ons hoofd. "Om toch stil te kunnen worden, reikt hij het 'stiltegebed' aan. De beoefenaar kiest een gebedswoord dat symbool staat voor zijn 'actieve verlangen om in de tegenwoordigheid van de Heer te zijn'. 'Voor mij is dat Jezus, maar het kan ook het woord genade zijn'. 'Als hij, eenmaal ontspannen, merkt dat hij bezig is met afdwalende gedachten of andere prikkels, kan hij 'zachtjes terugkeren naar het gebedswoord'.

Zo wordt de stem van de Heilige Geest hoorbaar in ons leven, aldus Douma".

Deze "Dag van de christelijke spiritualiteit" bood een palet van spirituele onderwerpen en ervaringen vanuit de brede christelijke traditie aan. Jos Douma verzorgde de hoofdlezing, die tegelijkertijd workshop was. Meer info over deze dag vindt u op betreffende website.

Ds. De Jong concludeert:

De waarschuwing van onze Heer om niet te bidden zoals de heidenen gewoon zijn het te doen betekent niet dat de Joden toen ook heidense goden aanriepen. De Heer Jezus verbiedt de manier waarop de heidenen bidden over te nemen, hun gewoonten daarin als voorbeeld te nemen en na te volgen. Zo werd in de tijd van het Oude Testament het volk Israël al gewaarschuwd niet te zeggen: "hoe dienden deze volken hun goden? Zo wil ik het ook doen" (Deuteronomium 12:30).

Het jezusgebed bidden en Hindoe praktijken daaraan verbinden hoeft nog geen syncretisme (vermenging van verschillende godsdiensten) te betekenen. Ook niet een overnemen van alle afgodische ideeën die er mee samenhangen.

Maar het gevaar dat het daartoe leiden zal is niet denkbeeldig. En dat medegelovigen er door op een ernstig dwaalspoor worden gebracht blijkt uit de bespreking door Rien van den Berg van een boekje van een volgeling van Jos Douma in de Gulliver bijlage van het Nederlands Dagblad van 15 februari 2013.

Hij schrijft daar (door mij verkort): de preek van de schrijver "heeft, nu hij hem te boek gesteld heeft, een verdieping nodig . . . door te benadrukken dat onze identiteit nooit met die van God zal samenvallen. 'Als God willen zijn', daar zijn we al een keer aan kapot gegaan. . . . Onze identiteit, ten diepste, is: dat wij zondaren blijven . . . ".

Ook daarom moeten Mozes' en Jezus' waarschuwing serieus ter harte worden genomen!

Ds. De Jong heeft het artikel ook voorgelegd aan dr. Jos Douma. Deze correspondentie heeft hij ook gepubliceerd aan het eind van zijn artikel:

Geachte Collega,

Hierbij vraag ik uw aandacht voor een artikel getiteld "WEERSTA OOSTERSE MYSTIEK", dat ik gepubliceerd heb op mijn website 'bijbelknopendoos' als knoop 23.

Met broedergroet,

Dick de Jong


Geachte Dick de Jong,

Hartelijk dank voor het informeren over het artikel.
Helaas herken ik me niet in het verhaal als ik in verband wordt gebracht met oosterse mystiek, yoga etc.

Een opmerking als "Zou het verschil maken als we in plaats van het woord 'Jezus' steeds te herhalen het Hindoe woord 'Om' zouden gebruiken? Al zou de propagandist van het jezusgebed het ontkennen, het enige goede antwoord is dat het geen verschil zou maken." nodigt ook niet direct uit om een gesprek aan te gaan. Dat zal ik dus ook niet doen.

Met hartelijke broedergroet,

Jos Douma

Reactie Dick de Jong:

Ds. Douma's antwoord is precies wat ik verwachtte. Hij kan niet anders, of, schuld bekennen. Ik sta voor mijn conclusies:(enkele jaren volgde ik Master-colleges Hinduism en Boeddhisme aan de Universiteit te Calgary, ik weet waar ik het over heb). Daar zijn propaganda voor het jezusgebed tegen de waarschuwing van onze Heer ingaat, weet ik mij geroepen, er de gelegenheid voor hebbend, daartegen te waarschuwen.

Het oordeel is verder aan de lezers.

 


Ds. Jos Douma heeft wel - in een eerder stadium al - op zijn website geschreven over een eventuele relatie met oosterse mystiek "Kritische vragen bij ‘spiritual formation’ (3)" d.d. 10-12-2012:

 

Heeft ‘spiritual formation’ niet alles te maken met oosterse mystiek, Boeddhisme of andere niet-westerse religies? Het is begrijpelijk als dat verband wordt gelegd. Woorden zoals meditatie, contemplatie, stilte, alleen-zijn en concentratie worden gemakkelijk in verband gebracht met niet-christelijke godsdiensten. Al snel is dan het idee dat het spreken hierover en het introduceren hiervan in de kerk uit een verkeerde bron komt.

Maar hier leven toch vooral ook misverstanden. Wie voor het eerst kennis maakt met bijvoorbeeld meditatie, kan dat snel associëren met bijvoorbeeld transcendente meditatie of zen-meditatie en eraan voorbij gaan dat meditatie al eeuwenoude wortels heeft in de christelijke traditie. In zijn algemeenheid heeft de meditatie in de christelijke traditie ook een heel andere betekenis dan in bijvoorbeeld het Boeddhisme. Christelijke meditatie is altijd: ruimte scheppen, niet voor de leegte, maar voor het spreken van God.

Er zijn beslist ook spirituele zaken en oefeningen die niet thuishoren in de context van de christelijke kerk zoals klankschalen of principes die het aanbidden van de natuur of het eigen ‘zelf’ bevorderen. Van belang is altijd om bij concrete zaken die zich in het kader van spirituele vorming aandienen te vragen naar de bijbelse basis ervan. Overigens moet dat niet op een biblicistische manier gebeuren in de trant van: ‘waar staat in de Bijbel dat ik 10 minuten stil zou moeten zijn’? Of: ‘Waar leert de Bijbel dat ik bij mijn concentratie op de aanwezigheid van de Heer moet letten op mijn ademhaling?’ Wat de christelijke kerk in een eeuwenlange en wereldwijde traditie beoefend heeft mag ook een eigen zeggingskracht hebben. Ook is het van belang om de waarde te erkennen van wat we ‘algemene openbaring’ noemen of de wijsheid die we in de schepping vinden. Die mag benut worden, ook als er geen bijbelse ‘bewijsteksten’ te leveren zijn.

De Zwolse Plantagekerk, waar ds. Jos Douma sinds kort predikant van is, biedt sinds afgelopen vrijdag 22 maart elke vrijdag een stilteplek van 8:00 - 9:30 uur. Hij schrijft daarover in het artikel "De Plantagekerk als plaats van stilte" het volgende:

Je kunt naar binnen gaan en gewoon ergens gaan zitten en stil worden. Even nergens aan denken. Of juist proberen je aandacht op Gods aanwezigheid te richten. Als je wat behoefte hebt aan richting zijn er teksten en gebeden beschikbaar om je aandacht op te focussen. Bijvoorbeeld een Psalm. Of het onderstaande gebed van Franciscus.

Wees dus welkom. En ervaar de zegen van het zwijgen en de kracht van de stilte. Een oefenplaats om God te ontmoeten en Christus door zijn Geest in je te laten werken. En: iedereen is welkom!


Op 9 januari 2013 was een studiedag georganiseerd voor 'Spirituele vorming in de lokale geloofsgemeenschap' op de Theologische Universiteit, Broederweg 15 te Kampen - dus van de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt).

De initiatiefnemers van deze studiedag waren:

dr. Hans Burger (postdoc onderzoeker TU Kampen) en dr. Jos Douma (predikant in Haarlem en docent spiritualiteit aan de ETF Leuven)

en bij de organisatie van die dag waren betrokken:

naast de Theologische Universiteit te Kampen ook: de Evangelische Theologische Faculteit te Leuven, het Center of Evangelical and Reformation Theology aan de Vrije Universiteit te Amsterdam en de Permanente Educatie Predikanten van de Theologische Universiteit te Kampen.

Ten behoeve van deze studiedag "Spirituele vorming in de lokale geloofsgemeenschap" d.d. 9 januari 2013 is een website gelanceerd: spirituelevorming.wordpress.com. Op deze website is ook de complete congresmap te downloaden. En zelfs nog een fotoreportage (niet schrikken van de non zr. Hildegard-Koetsveld voor Christus-icoon met kaarsen). Over de workshop van laatstgenoemde staat het volgende vermeld in de cursusmap:

9 Hildegard Koetsveld - Een woord in de stilte. Een vorm van gezamenlijke meditatie als oefening voor het beschouwend gebed
Jezus bad in de nacht tot zijn Vader. Hij ging daarvoor de berg op of zocht een eenzame plek.
Meer dan ooit zoeken mensen stilte, ontvluchten het teveel aan prikkels van buitenaf om weer “bij zichzelf te kunnen komen.”
Monniken ontvluchten de wereld om in armoede, leegte en stilte de strijd te kunnen strijden die gestreden moet worden om tot een zuiver hart te geraken en te kunnen bidden.
Om te kunnen luisteren heb je stilte nodig. Voor een christen is de stilte en het psychisch evenwicht evenwel geen doel op zichzelf: hij of zij verlangt binnen te treden in de gemeenschap met de Heer.
Het beluisteren van het Woord van God is vanouds het middel daartoe.
De vorm van de meditatie die wordt aangeboden, is een groepsmeditatie. In de stilte wordt zo nu en dan een woord, een kleine zin gestrooid, als een ankerpunt voor de aandacht en als een zaad, dat in het hart kan worden opgenomen.
Deze meditatie kan ook heel goed dienen als de laatste fase van de lectio divina, de geestelijke lezing: als een oefening voor het beschouwende, contemplatieve gebed.
De ervaring heeft geleerd dat ook jongeren en mensen die zichzelf niet gelovig noemen er blij mee kunnen zijn.

Zr. Hildegard Koetsveld (1955) trad 20 jaar geleden in in het klooster van de zusters Benedictinessen van Oosterhout. Daar is zij nu verantwoordelijke voor de liturgie de zang en het gastenwerk. Zij werd geboren in een gereformeerd gezin, studeerde theologie aan de VU in Amsterdam en de Yale Divinity School in de VS. Ze was 8 jaar gemeentepredikant. In 1990 ging zij over naar de rooms katholieke Kerk.

Ik heb er geen woorden voor.


Overige bronnen:

De website van Jos Douma: josdouma.wordpress.com

josdouma.wordpress.com - Spatium Spiritus - ruimte om op Adem te komen

Ik zie deze ruimte als mijn persoonlijke ruimte op het internet om op Adem te komen, op manieren die mij passen en waarmee ik in de loop van de jaren vertrouwd ben geworden. Maar weet je welkom om hier ook Adem te halen en spirituele verdieping te zoeken!

josdouma.nl - SPIRITUEEL SCHRIFTLEZEN - Over de lectio divina en wat men daar vandaag van kan leren

In dit artikel wil ik aandacht vragen voor een vorm van omgang met de Schrift waarin het spirituele moment heel belangrijk is. Het gaat om de zogenaamde lectio divina. Letterlijk betekent die uitdrukking: goddelijke lezing, maar liever spreek ik van: spirituele lezing. De lectio divina speelt een belangrijke rol in de monastieke traditie. In die traditie vormt het een van de belangrijkste middelen voor het zoeken naar God. Want daar gaat het in de lectio divina om: om het zoeken naar God, om het zich richten op een ontmoeting van Aangezicht tot aangezicht, om een Godverlangend kom en tot de Schrift als de Stem van de levende God.

28-05-2009 Het artikel Jezusgebed van Jos Douma.

Okt. 2008 - Jos Douma - Oefenplekken Spiritualiteit - Spirituele vernieuwingsbeweging

Dit document heb ik geschreven na een ontmoeting met drie broeders uit de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt die ieder op hun eigen plek en binnen hun eigen mogelijkheden ook graag bezig willen zijn met spirituele vorming. Van daar de wij-vorm. De ontmoeting was zeer inspirerend maar vanwege overvolle individuele agenda’s eenmalig. (Jos Douma)

De algemene website met links naar gerelateerde websites van ds. Dick de Jong: http://www.bibleknots.ca/prekenboekenplank/


Tot slot: waar ds. De Jong verbaasd over was na publicatie van het verslag over de Dag van de christelijke spiritualiteit in het Nederlands Dagblad :

Toen ik dit verslag las kon ik mijn ogen haast niet geloven. En nog steeds ben ik verbaasd dat in de dagen en weken na de publicatie van dit verslag er geen enkel kritisch artikel of ingezonden in het Nederlands Dagblad verscheen. Zou men misschien niet kunnen geloven dat dit verslag een correcte weergave van Ds. Douma's ideeën bevatte? Die gedachte kwam ook bij mij op, en daarom besloot ik Douma's website er op na te gaan. Daar vond ik onder het hoofd "jezusgebed" een uiteenzetting die alle twijfels aangaande de al of niet juistheid van het verslag bij mij wegnam.

De ND lezers zijn er denk ik allemaal stil van geworden.

JT

 


 

Bronnen over ware en valse mystiek (als ik nog eens tijd en gelegenheid vind, zal ik proberen om onderstaande kort te verduidelijken en kort samen te vatten:

05-03-2008 De Bazuin - H. Griffioen - Mystiek, niet alles goud wat er blinkt (een puntige beschrijving van ware en valse mystiek n.a.v. K. Schilder - In het boek, “Tussen Ja en Neen”, beschrijft professor K. Schilder, toen nog ds. Schilder, op de pagina’s 167 tot 232 “de ware en valse Mystiek”).

De christen

Nu eenmaal het accent op de ziel ligt en de band met de Evangelieverkondiging lijkt doorgesneden, worden er heel veel geloofszaken anders en dikwijls ‘omgekeerd’ gezien.
Waar wij weten, dat God tot ons komt in de prediking en dat zodoende “mijn wil” door Hem bewogen wordt en zich gaat inzetten, daar geloven wij dat langs deze wegen “Christus in ons gestalte krijgt” en dat wij “tot Gods Sabbat ingaan”, waarbij alles tenslotte zijn doel vindt “in Hem”.
Zoniet bij de vals-mystieke gelovige.
Bij hem voltrekt zich het mysterie in de ziel, daar vindt “een stichtelijk spelevaren in de zalige kratermeertjes” plaats. (blz. 185)
Daar krijgt “de christen” gestalte in hem.
Daar gaat God in tot de sabbath van de mens.
Daar is het grote doel het rusten in de heerlijke dingen van de menselijke ziel.
Alles lijkt hier verkeerd te gaan en de arme gelovige lijdt grote schade aan zijn ziel. (blz. 194)
Over het algemeen is deze mystieke mens bang voor een gesprek, bijvoorbeeld met ambtsdragers, tenminste wanneer deze mysticist lid is van een gewone Gereformeerde Kerk.
De ambtsdrager heeft immers de Schrift waaruit hij spreekt, en daardoor wordt de vals-mystieke mens op veel punten schuldig bevonden.
Wanneer professor Schilder zijn eindbeoordeling geeft, dan spreekt hij van vermomd ongeloof, ongehoorzaamheid en zelfs van geestelijke hoererij.
Ongeloof, want eenzelfde praktijk vindt men in alle religies, daarvoor behoef je niet christelijk te zijn. Ook de Hindoe en wie al niet, kan vanuit de ziel dezelfde gevoelens opwekken. Het is een natuurlijk, alledaags psychologisch verschijnsel. (blz. 193)
Het is zelfdienst en afgodendienst, zelfzuchtige verliefdheid, dromen dromen i.p.v. profeteren, men behaagt zichzelf. Alles is immers door, voor en tot de Eigen Ziel.

12-10-1984 - opbouwonline.nl - Boekbespreking H. J. Schilder, Het Kerkschip biedt behouden vaart.

Ook heeft mij bijzonder aangesproken het gedeelte, dat handelt over bevinding en mystiek. Het is een uitstekend tegenwicht tegen de ontsporing van het geloofsdenken en het geloofsleven zoals wij dat tasten in het zoetelijke mysticisme, dat haaks staat op de beleving van het rijke Verbond van God, ons verzegeld in de Heilige Doop. H. J. Schilder memoreert op pag. 176, dat hij van zijn oom, K. Schilder, geleerd heeft steeds meer bang te worden voor het woord 'mystiek' als zelfstandig naamwoord. K. Schilder achtte het eigenlijk alleen nog deugdelijk als bijvoeglijk naamwoord.

27-03-1942 - Verslag van de „catechisatie” van Prof. Dr. K. Schilder, te Assen (Buiten verantwoordelijkheid van Prof. Schilder)

1929 - K. Schilder, Tusschen ‘ja’ en ‘neen’, p. 165, Over ware en valsche ‘mystiek’

id. p. 214 - Hoofdstuk X. Woord en geest.

 


Zie ook:

18-06-2013 jmhaak.wordpress.com Ds. Matthijs Haak - Mystiek als antwoord op ‘niet weten’. God geeft altijd perspectief.

12-01-2013 eeninwaarheid.info - Redactie een in waarheid - Wie zijn de Nieuwe Calvinisten (1)?

Mysticisme in de gemeente van Keller

De vrucht van Kellers toenadering tot het rooms-katholicisme is zijn bevordering van rooms katholieke mystieke praktijken in zijn Redeemer Church. In 2009 hield Keller in zijn presbyteriaanse gemeente een reeks lezingen met als thema, hoe men de "weg van de monniken" (The Way of the Monk) gaat -  een methode van gebed en aanbidding op basis van rooms-katholieke mystiek. De website van de Redeemer Church legt de rooms-katholieke meditatietechniek Lectio Divina uit en bevat voorts adviezen voor geestelijke oefeningen van Ignatius van Loyola, de stichter van de Jezuïten. Citaat: "Loyolas methoden, zoals ze beschreven zijn in zijn boek Geestelijke Oefeningen, worden sinds eeuwen gepraktiseerd".
Keller moedigt zijn aanhangers aan  de Schrift met alle vijf zintuigen te ervaren: zien, horen, smaken, voelen en ruiken. (10) Een vrouw uit de gemeente van Keller was er zo verontrust over geworden dat ze schreef:
"Tenslotte moest ik de Redeemer Church verlaten omdat ik merkte dat ze onderwijs geeft  hoe men op basis van de Lectio Divina bidt, hoe men een contemplatieve gebedsmeditatie praktiseert, en hoe men zelfs een 'eigen privéklooster' inricht (het evenement werd The Way of the Monk genoemd). Dit stuitte me beslist tegen de borst. Daarom schreef ik een paar maand geleden een brief aan de dominees en de oudsten van de gemeente met daarin mijn bezwaren maar heb tot nu toe geen antwoord gekregen".(11)

03-11-2012 refdag.nl - Bundel opstellen over ‘vergeten’ prof. dr. Klaas Schilder

Die tendens heeft ook Ad de Bruijnes fraaie artikel over Schilders vroege spiritualiteit en de latere vrijgemaakten. Schilder was op een geheel eigen wijze een mysticus en wilde dat ook zijn. Hij kritiseerde zowel de bevindelijke als de vrijere mystiek vanwege hun gebrek aan binding aan Gods openbaring.

Meer dan Schaeffer heeft De Bruijne bedenkingen bij Schilders spiritualiteit, die ook iets intellectualistisch heeft. Dat laatste stempelde de latere generaties vrijgemaakten. De Bruijne rekent het Schilder aan dat de vrijgemaakte spiritualiteit door diens al te heftige bestrijding van andere vormen van geloofservaring per saldo minder overhield dan toen hij daarmee begon. Het gevolg was objectivisme, dat De Bruijne vandaag uit reactie ziet omslaan „in teugelloze spiritualiteit.”

19-05-2012 eeninwaarheid.info - A. Velthuis - Door de Heilige Geest ontspringt in ons een stroom van levend water

Het is of drinken van dit levende water of dorstig zoeken naar bronnen die de echte dorst nooit zullen lessen. In dit verband wil ik herinneren aan een vorig jaar gepubliceerd onderzoek van een protestantse hoogleraar.[1] Zijn onderzoek ging over de veranderingen in christelijk Nederland en de opkomst  van  nieuwe  vormen  van  ‘religie’. Hij stelt dat de grotere kerken leger en grijzer worden en dat traditionele geloofsinhouden steeds meer vervagen. Verder bespeurt hij een hang naar nieuwe spiritualiteit en een toenemende belangstelling voor magie en mystiek. De onderzoeker komt met de volgende conclusie (ik citeer letterlijk): “Terwijl oude bronnen worden verlaten, lijkt er tegelijk sprake van een groeiende dorst”. Nu is het niet mijn bedoeling om zijn onderzoek hier te gaan bespreken. Ik wil volstaan met de vaststelling dat in het land waar de Grote Reformatie van de 16e eeuw het meest krachtig is doorgebroken de terugkeer naar moderne vormen van heidendom ontstellend groot is. Terecht stelt de hoogleraar vast dat oude bronnen massaal worden verlaten, met als gevolg een groeiende dorst. En dat kan ook niet anders. Want wie de echte bron van het leven verlaat zal ook omkomen van dorst. Geen enkele aardse of andere duistere bron zal de echte dorst lessen. Daarvan wist koning David toen hij zong: “Want bij U is de bron van het leven; in Uw licht zien wij het licht.” (Psalm 36:10, HSV) En die bron, die echte levensbron ontspringt in ons door het werk van de Heilige Geest.

J. Hoek, bijzonder hoogleraar gereformeerde spiritualiteit namens de Gereformeerde Bond in de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) heeft in 2012 het boek "Gereformeerd spiritualiteit" geschreven. Een korte beschrijving van dit boek:

Het begrip spiritualiteit is in Nederland nog nooit zo populair geweest als nu Vanuit de veronderstelling dat er meer is tussen hemel en aarde, gaan velen op zoek naar de diepere zin van het leven. In 'Gereformeerde spiritualiteit' onderzoekt dr. J. Hoek het kenmerkende van gereformeerde spiritualiteit, een geloofsbeleving waarin God centraal staat.

We mogen Hem vanuit Zijn Woord en door Zijn Geest leren kennen. De Heilige Geest wijst ons op het heil dat God in Zijn Zoon tot stand heeft gebracht. Als we de kracht van Jezus' opstanding leren verstaan en een levende relatie met Hem hebben, krijgt ons leven betekenis.

Ds. Jos Douma heeft dit boek op zijn weblog besproken (13-05-2012) [Boeksignalement] Gereformeerde spiritualiteit. Ik citeer:

Alleen wordt al vrij snel duidelijk dat het boek eigenlijk niet de gereformeerde spiritualiteit maar de gereformeerde geloofsinhoud (c.q. de gereformeerde dogmatiek) in beeld brengt. En dat gebeurt dan ook nog vooral door veel te citeren uit de gereformeerde confessies en uit de werken van gereformeerde voorgangers als Calvijn, Bucer, Luther en Flavel. Dat is op zich niet erg, maar erg actueel is het ook niet. En dat vind ik toch wel erg jammer.

(...)

Maar als dit de gereformeerde spiritualiteit is die ik zelf zo zou moeten beleven en door zou moeten geven aan 21e eeuwse (jonge) mensen die op zoek zijn naar God en met hem willen leven in het spoor van Jezus en aangevuurd door de Geest, dan haak ik af. Dat spijt me.

En tegelijk zie ik ook voor mezelf een levensgroot probleem: is het überhaupt nog mogelijk om voor een nieuwe generatie op een eigentijdse en relevante manier te spreken over een gereformeerde spiritualiteit?

27-03-2012 refdag.nl - Klaas Schilder, een rebels theoloog

De Kamper ethicus Ad de Bruijne signaleert een kloof tussen Schilders vroege spiritualiteit, zijn belangstelling voor een gereformeerde vorm van mystiek, en de latere vrijgemaakten, waar geloofservaring door het accent op het (objectieve) verbond gemarginaliseerd raakte. Toch draagt Schilders bevinding nog kenmerken van een rationele denktrant, die gevolgen had voor de vrijgemaakte spiritualiteit na hem. In zijn verzet tegen ”valse mystiek” nam hij onnodig afstand van tradities, waardoor volgens De Bruijne de mystiek de GKV niet overleefde en deze op den duur bevindelijkheid misten. „Wat onder andere bedoeld was als overwinning op objectivisme, liep uit op nieuwe vormen van objectivisme.” Jaap Schaeffer schrijft over ”Schilder mysticus” „dat we in hem een spirituele schat bezitten, die we ten onrechte verwaarloosd hebben.”

 


 

Aansluitend - overgenomen van eeninwaarheid.info d.d. 05-04-2013:

Uit De Reformatie 30/11/12

"Het ministrygebed is een goed middel om wat tijdens een dienst, ontmoeting of bijeenkomst is ontvangen ook persoonlijk toe te passen en in het eigen leven te verwerken." Zo pleit het blad.
Hoe gaat dat dan? "Bij het ministrygebed zijn er twee bidders, bij voorkeur een man en een vrouw, die met de persoon bidden. Het vindt meestal plaats in de ruimte waar de samenkomst is gehouden. () In het ministrygebed is plaats voor dit spreken van God. Er is ruimte voor stiltes, waarin de bidders zich openstellen voor gedachten en indrukken van Gods Geest. Die kunnen bijvoorbeeld binnenkomen via het denken aan Bijbelteksten. In het kennen van Gods Woord en de vertrouwelijke omgang met Hem heeft de bidder een schat om uit te putten en daardoor kan hij of zij door de Geest geleid rake dingen zeggen. Het doorgeven van deze teksten kan bijzondere betekenis hebben voor de persoon voor wie wordt gebeden.
Een voorbeeld: een bidder kreeg eens het Bijbelverhaal over Hagar in gedachten. Dit Bijbelverhaal kwam diep binnen bij de vrouw voor wie gebeden werd, juist omdat de bidder niets wist van haar persoonlijke omstandigheden. Ze ging gebukt onder de pastorale zorg voor anderen en ervoer dit beeld als een bemoediging dat God zelf voor deze mensen zorgt. () Het is bijzonder wanneer iemand die jou niet kent en niets van je weet dingen tegen je zegt in de vorm van een of meer beelden die bijzonder van toepassing zijn op je eigen leven. ()
Maar hoe weet iemand dan dat een woord of een beeld van God afkomstig is? Sluitende zekerheid daarover heeft de bidder niet. Wel kan iemand groeien in het op deze wijze luisteren naar God en in geestelijk onderscheidingsvermogen om te onderscheiden wat eigen gedachten en wat ingevingen van Gods Geest zijn. Maar ook dan is er geen zekerheid. Dat is ook de reden waarom de bidder beelden, teksten of liederen die de hij in de stilte ontvangt op een open hand aanbiedt aan de persoon met wie wordt gebeden: 'Dit kwam in mijn gedachten, heeft dit betekenis voor jou? Als het zo is, hoor ik het graag. Anders kun je het loslaten of meenemen en in je hart een plek geven. Misschien komt het ooit terug.' () Maar soms doet een beeld of woord simpelweg niets. Dan blijkt het niet van Gods Geest te zijn geweest. () In de toerusting voor het ministrygebed krijgen de bidders de richtlijn mee om gedachten die vervelend of pijnlijk zijn niet te zeggen. Ook wanneer ze sterk het idee hebben dat de gedachte van God komt, vertellen ze deze niet. () Er kunnen ongelukken gebeuren als de deelnemers negatieve uitspraken doen in de veronderstelling dat ze direct van Gods Geest komen, terwijl dat niet het geval is.()
We mogen dankbaar zijn dat deze yorm zijn weg vindt in de kerk en dat velen hierdoor de zegen van God mogen ontvangen.

De Reformatie 22/03/13

"Na de dienst was hij naar voren gekomen om gebed te ontvangen en nu stonden we daar in de stilte, een zuster en ik, met onze broeder die nog steeds in tranen was. De broeder kon nog niet over zijn lippen krijgen welke pijn er nu bij hem was bovengekomen, maar dat de Heer hem had aangeraakt was duidelijk. We brachten hem in gebed bij Jezus, dankten voor Gods genezende aanwezigheid in zijn leven en baden om de tegenwoordigheid van de heilige Geest. Wat is het heerlijk om op Gods Geest te mogen vertrouwen en woorden van gebed te ontvangen, of soms ook beelden, die we mogen delen. We mogen mensen in gebed bij Christus brengen, om zich gekend te weten en opgericht en geheeld te worden. En als we in onze gebeden niet vooral zelf aan het woord zijn, maar ook stil kunnen worden en luisteren naar Gods Geest, woorden mogen doorgeven, dan ervaren we dat Hij werkelijk 'de levende God in ons midden' is.
Luisterend bidden geeft ruimte aan degene die gebed vraagt, maar ook aan de soevereiniteit van God, ook in situaties waarin iemand even geen woorden heeft om te vertellen wat er in hem of haar omgaat, of wij niet goed weten wat we moeten bidden. Daarom nodigen we elk jaar een team van New Wine uit om een ministrycursus te geven aan de hele gemeente. Want niet alleen het gebedsteam of een kringleider bidt, in onze gemeente bidt iedereen met en voor anderen. Juist dan is het belangrijk om alert te zijn op de valkuilen van onze eigen culturen, en met elkaar te groeien in gebed waarin we daadwerkelijk luisteren naar God."


De Bouwsteen GKv Assen Peelo 03/02/13

Ds. E. Leeftink: In november 2012 ben ik drie dagen op retraite geweest die georganiseerd was door New Wine, de organisatie die "streeft naar geestelijke vernieuwing van de kerken in Nederland". Ze "verwachten het daarbij van de Heilige Geest, die gegeven is om Christus en de komst van het Koninkrijk in onze wereld zichtbaar te maken." Dat gebeurt altijd in Houten, want de voorganger van de NGK daar, dominee Dick Westerkamp, is ook degene die het gedachtegoed van New Wine in Nederland bekend heeft gemaakt. Tijdens de retraite gaven Dick Westerkamp en zijn vrouw Jeanette een aantal lezingen over Gods Koninkrijk, gebedspastoraat, de gaven van de Heilige Geest, de vernieuwing van een plaatselijke gemeente en de betekenis van profetie vandaag. Daarnaast was er veel aandacht voor het luisterend bidden en persoonlijke voorbede, het Ministrygebed.
Leeftink werkt dat nog wat nader uit.
Tijdens de bezinningsdagen was er veel ruimte voor persoonlijk gebed en voor persoonlijke voorbede. Dat was goed om zelf te ervaren, vond ik. Daarnaast werd ook benadrukt, dat er in elke gemeente ruimte moet zijn voor persooniijke voorbede. Bijvoorbeeld aan het einde van een kerkdienst. Volgens de gedachten van 'New Wine' mag je in de gemeente van Christus "bidden met mensen in de kracht van de Geest". Deze manier van bidden houdt in, dat twee mensen met een derde persoon bidden, waarbij er niet zomaar een gebed wordt uitgesproken, maar waarin je vooral ook stil bent om te horen wat God specifiek over die persoon te zeggen heeft. Want, aldus de theorie van 'New Wine', God wil vandaag nog steeds tot mensen spreken door zijn Geest. Het gebed is daarbij geen monoloog , maar een tweegesprek met God. Daarom moet je je samen eerst richten op Jezus en vragen om de komst van de Heilige Geest. Daarbij moet je niet bang voor stiltes zijn, want de stiltes in het gebed kan de Here gebruiken om soms een beeld, een woord, een tekst of een "toevallige" gedachte te geven. Zo leer je luisteren naar wat God heel konkreet via jou wil zeggen tegen degene voor wie je bidt." ()
"Het kan op ons als gereformeerden heel bedreigend overkomen. Maar dat hoeft het niet te zijn, denk ik. Wanneer je het gelovig doet en kritisch bent op je eigen houding en motieven, geef je het roer uit handen aan God Zelf. Dat is een betere geloofshouding dan dat je bidt met een gebrek aan vertrouwen en vanuit de onbewuste drang om met je verstand de controle over jezelf houden. ()
In het 'Ministrygebed' werkt de Geest  in de lijn in van het Woord. Dan kunnen er ook gedachten en beelden bij je opkomen, die niet rechtstreeks in de Bijbel staan, maar die wel betekenis hebben en mensen kunnen bemoedigen. Ik kan de aarzelingen tegen deze manier van benadering goed begrijpen. Maar ook hier geldt: als je op een goede, gelovige manier zo bidt, mag je veel van de Heilige Geest verwachten."

 


Zie ook prof. W. Nieboer - 2004 - internetbrochure "dankbaar gereformeerd" H 6.1 "De 'meditatie' van een geref. dominee" - citaat:

 

Beoordeling.
- 1. Hier wordt gewerkt met een onderscheid tussen het min of meer verstande­lijk bijbelonderzoek en het persoonlijk betrokken omgaan met één tekst of deel ervan. Dit onderscheid wordt geconstateerd. Kennelijk spreekt het voor zich. Toch staan juist hier de zaken op scherp, want onze omgang met de Schrift is in geding. Wie het Woord leest zonder er intensief persoonlijk bij betrokken te zijn is oneerbiedig en dus verkeerd bezig. Wie dat 'recht wil trekken' met 'meditatie' zet een tweede verkeerde stap.
- 2. We ontmoeten in deze aanzet een indirecte verwijzing naar de kunstmatige en onbij­belse splitsing tussen hoofd en hart - waar zelfs de ongelovige graag mee schermt. Deze splitsing, ontleend aan het geschapene, wordt ons hier als een normaal uitgangpunt gepre­senteerd. Van hetzelfde kaliber is de niet onduidelijke verwijzing naar het uitwendige Woord (voorwerp van verstandelijk onderzoek) en het inwendige Woord (dat klinkt in mijn diepste innerlijk). Dit onderscheid verwijst naar het heidense platonisme. Dat heeft al zo veel ellende gebracht in de kerk en wordt hier nog weer eens indirect warm aanbevolen. Ik herken hier het heidendom in een modern jasje, want God wordt hier vereerd op een andere wijze dan Hij in Zijn Woord bevolen heeft (H.C. Z.35, antw. 96).
- 3. Meditatie is overdenking. Dit woord wordt door de schrijver in een andere betekenis ge­bruikt. Want hier moet het dienen als vlag waaronder ons een eigenwillige manier van om­gang met de Heilige Schrift wordt 'aangereikt'. De dominee beroept zich niet op een voor­schrift uit de Bijbel zelf, maar reikt ons vrijblijvend zijn eigen idee aan.

Laatst aangepast op maandag 27 juli 2015 18:19  

Nieuws

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Boekaankondiging Gelukkig geen mythe - ds. Rob Visser

Als alles goed is zal half september het boek over Genesis 1-11 beschikbaar zijn. De titel is; Gelukkig geen mythe. In dit boek wordt Genesis 1-11 vers voor vers besproken. Deze hoofdstukken zijn... [More...]

Ds. E. Heres - Lucy of Adam

Een andere 'hermeneutische lens' De aanvallen op het scheppingsgeloof dat gebaseerd is op het geopenbaarde Woord van God worden steeds heftiger.  Het boek dat in deze maanden veel aandacht krijgt... [More...]

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC schorst de GKv als lid

De ICRC (International Conference of Reformed Churches) te Jordan (Ontaria, Canada) heeft vandaag, 17 juli 2017, besloten om de GKv (Gereformeerde kerken vrijgemaakt) als lid te schorsen... [More...]

Di. Alko Driest, Jan Haveman, Pieter Schelling en Aryjan Hendriks...

UPDATE 20-07-2017 Emeritus ds. Alko Driest en ds. Jan Haveman mailden op 13 juli een brief naar alle kerkenraden in Noord-Nederland met de vraag om in ieder geval tot de eerstkomende Generale... [More...]

Referaat ds. H.G. Gunnink d.d. 12 juli 2017

Voorlichting, bijeenkomst Bedum (Maranathakerk, Grotestraat) De bijgevoegde presentatie is zakelijk van opzet. Daarom is het belangrijk om geen moment te vergeten, dat het gaat over voluit... [More...]

Boekbespreking 'HIJ en wij' - van ds. E. Hoogendoorn

In Weerklank - een gereformeerd maandblad uit de GKN - jaargang 5 nr. 3 schreef ds. E. Hoogendoorn onderstaande boekbespreking van 'HIJ en wij' met de ondertitel ‘Oriëntatie in de actuele situatie... [More...]

Onze ervaring tot hermeneutische sleutels geworden - boekbesprekingen...

Update 14/12: Dr. Hans Burger mailde mij dat in onderstaand artikel de weergave van zijn positie zoals hij die in Cruciaal verwoordt, onjuist is. Ik kom daar nog op terug. CGK Prof.dr. H.J.... [More...]

Enquete

Predikanten, ouderlingen en diakenen zijn in belijdende gereformeerde kerken gebonden aan
 

Nieuwsbrief

Naam:

E-mail:

Gereformeerd?

Grondlijnen in de liturgie (Ds.dr. R.D. Anderson)

Op zijn weblog anderson.modelcrafts.eu vonden we een artikel (laatste wijziging 12 september 2012) van ds. Andersen (FRCA) over de grondlijnen van de liturgie. Enkele citaten: Als inleiding wil ik... [More...]

De GKN zetten het gesprek voort met DGK over functioneren fundament...

De GKN hebben op de Generale Synode d.d. 18 maart 2017 besloten om het oriënterende gesprek met DGK voort te zetten. Nu samen met afgevaardigden van DGK op 17 februari jl. is vastgesteld dat alleen... [More...]

Blijdschap over positief gesprek DGK en GKN 17 februari

Positief gesprek geeft openingen!Op 17 februari 2017 hebben afgevaardigden van DGK (De Gereformeerde Kerken) en GKN (Gereformeerde Kerken Nederland) de tot nu toe gevoerde briefwisseling besproken en... [More...]

Betekenis van het besluit van de GKN over het spreken met de DGK -...

Ik wil graag reageren op wat broeder Trip over dit besluit heeft geschreven. Om zo onnodige obstakels en misverstanden die een eigen leven gaan leiden weg te nemen.   Ook om te laten zien dat de... [More...]

GKN willen uitgestoken hand DGK opnieuw onderzoeken

Een zeer teleurstellend bericht bereikte ons zaterdagavond via de nieuwsbrief van eeninwaarheid.info. De Synode van de GKN heeft besloten om de brief van de GKN aan DGK d.d. 12 maart 2016 toe te... [More...]

De zekerheid van het geloof vs Westminster studie deputaten BBK DGK

In 2014 hebben deputaten BBK (Betrekkingen Buitenlandse Kerken) opdracht gekregen van De Gereformeerde Kerken (DGK) i.c. van de Generale Synode Hasselt 2010-2011 om grondig studie te verrichten... [More...]

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus Westminster meerderheidsrapport BBK DGK

Presbyterianisme en de toegang tot het Heilig Avondmaal versus...

. Ds. Bredenhof - sinds maanden een pastor van de FRCA, Tasmania, Australia - is nog steeds bezig om zich in te werken in de Australische context. Onlangs las hij een autobiografie van J. Graham... [More...]

Ketter!

Ketter!

Dr. Wes Bredenhof, predikant van de Australische Gereformeerde Kerken (Launceston, Tasmania), is meer dan eens voor ketter uitgemaakt! Nee, niet door Rooms Katholieken of Moslims, maar... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 2 (1944-1990)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Versie -16/11: Toegevoegd: deputatenrapport 1967 beoordeling Westminster Confessie door ds. P. van Gurp en ds. C. Stam. PS: Ik heb wel alle Reformatie jaargangen, maar niet het blad Dienst 1957 nr.... [More...]

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel 1 (1834-1944)

De Westminster is een voluit gereformeerd belijdenisgeschrift - deel...

Professor P. Biesterveld die al op 31 jarige leeftijd hoogleraar werd aan de Theologische School in Kampen (1894) en vanaf 1902 aan de Vrije Universiteit te Amsterdam heeft uitvoerig de... [More...]